{ "type": "mediaitem", "identifier": "mediaitem_639523", "subtype": "wmammodularcontent_gkn_dossier", "title": "Maatregelen voor natuurinclusieve akkerbouw", "navtitle": "", "url": "/nl/toolbox-all4biodiversity/dossier/maatregelen-voor-natuurinclusieve-akkerbouw-dossier.htm", "language": "nl_NL", "metadata" : { "id": 639523, "identifier": "mediaitem_639523", "contenttype": "wmammodularcontent_gkn_dossier", "contenttype_title": "contenttype_wmammodularcontent_gkn_dossier", "url": "/nl/toolbox-all4biodiversity/dossier/maatregelen-voor-natuurinclusieve-akkerbouw-dossier.htm", "title": "Maatregelen voor natuurinclusieve akkerbouw", "lead": "De akkerbouw is een belangrijk onderdeel van het Nederlandse landschap en kan een belangrijke bijdrage leveren aan biodiversiteitsherstel. Hiervoor is het nodig om inzichtelijk te maken welke maatregelen akkerbouwers op hun bedrijf kunnen nemen om de biodiversiteit te stimuleren. Naast het aanleggen van vogelakkers en kruidenrijke randen zij er verschillende dingen mogelijk binnen het teeltsysteem.", "leadimage": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload_mm/7/b/4/cid639523_1649320759609_Biodiversiteit%20praktijk-%20akkerbouw%20-intro.jpg", "width": 1280, "height": 720, "focuspoint-x": -1, "focuspoint-y": -1, "alternative_text": "" }, "publication_date": "2022-03-17T10:09+02:00", "lastmodified_date": "2023-02-03T14:35+02:00", "expiration_date": "", "tags": [ "Dutch", "Dossier", "gkn_biodiversiteit" ], "copyright": "", "external_id": "", "item_metadata": { "contentsubtype": "Dossier", "theme": ["gkn_biodiversiteit"], "keywords": [], "video_header": "", "gkn_organization": { "title": "Toolbox Biodiversiteit", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/toolbox-biodiversiteit.htm" }, "experts": [], "link_extra_image": "", "last_update": "" } }, "contents": [ { "area": "bouwplanverruiming", "title": "Bouwplanverruiming", "contentarea_template": { "id": "contenttemplate_dossier", "name": "contenttemplate_dossier"},"background": false,"contentarea_leadtext": "Door een beperkt aantal gewassen in de rotatie is een landbouwsysteem gevoelig voor uitbraak van ziektes, veroorzaakt door aaltjes en schimmels, veronkruiding en een verslechtering van de bodemkwaliteit. Het verruimen van het bouwplan houdt in dat er meer gewassen in het bouwplan worden opgenomen, waarbij de gewassen over de verschillende percelen rouleren.", "elements": [ { "type": "text", "html": "

Om het bouwplan te verruimen kunnen aan het bestaande bouwplan rustgewassen worden toegevoegd, maar ook hoog rendabele gewassen. <\/p>

Met een verruiming van het bouwplan met rust- en vanggewassen kan de bodemkwaliteit en organische stofopbouw sterk verbeteren. Op het gebied van de bodemkwaliteit gaat het niet alleen om de structuur, maar ook om het vastleggen van stikstof door vlinderbloemigen. Een ruimer bouwplan kan ook het gebruik van kunstmest en bestrijdingsmiddelen terugdringen. Economische winst kan behaald worden door een reductie van de inkoop van (kunst)meststoffen en bestrijdingsmiddelen en het verbeteren van de bodemkwaliteit. <\/p>" } , { "identifier": "element_21626978", "type": "modularcontent", "gkzindexmanual": { "title": "", "gkz_content_id": [ "453781", "545824" ] } } , { "identifier": "element_21633225", "type": "modularcontent", "GKZ_searchelementquery": { "gkz_linktext": "Meer over bouwplanverruiing", "gkz_search_query": "https://library.wur.nl/WebQuery/gkn-biodiversity?q=bouwplanverruim* AND akkerbouw" } } , { "type": "text", "html": "

<\/p>" } ] }, { "area": "rustgewas", "title": "Rustgewas", "contentarea_template": { "id": "contenttemplate_dossier", "name": "contenttemplate_dossier"},"background": true,"contentarea_leadtext": "Rustgewassen zijn goed voor de bodemkwaliteit. Door rustgewassen wordt de bodemvruchtbaarheid, bodemstructuur en bodemgezondheid verbeterd. ", "elements": [ { "type": "text", "html": "

Het verbeteren van de bodem door rustgewassen kan op verschillende manieren. De diepe beworteling van de plant zorgt voor een hoger watervasthoudend vermogen van de bodem, daarnaast wordt er organische stof opgebouwd en stikstof vastgelegd. Rustgewassen zijn met name grassen, granen en vlinderbloemigen of wel eiwitgewassen. Onder eiwitgewassen vallen onder anderen; klaver, veldboon, erwten en lupine. Ook soorten als koolzaad en hennep worden gezien als rustgewassen. <\/p>" } , { "identifier": "element_22476816", "type": "modularcontent", "gkzindexmanual": { "title": "", "gkz_content_id": ["449036"] } } , { "identifier": "element_21627111", "type": "modularcontent", "GKZ_searchelementquery": { "gkz_linktext": "Meer over rustgewassen", "gkz_search_query": "https://library.wur.nl/WebQuery/gkn-biodiversity?q=rustgewas*" } } ] }, { "area": "groenbemesters", "title": "Groenbemesters", "contentarea_template": { "id": "contenttemplate_dossier", "name": "contenttemplate_dossier"},"background": false,"contentarea_leadtext": "Groenbemesters worden gezaaid na het hoofdgewas. Deze gewassen worden geteeld om nutriënten vast te legen en vast te houden, zodat de uitspoeling van nutriënten verminderd.", "elements": [ { "type": "text", "html": "

Door groenbemesters te telen, is er minder (kunst)mest nodig. De groenbemesters worden onder gewerkt of sterven in het voorjaar af. De groenbemesters zorgen ervoor dat percelen in de winter begroeit zijn en dat de bodem beschermt is tegen weersinvloeden. Daarnaast is de doorworteling positief voor de bodemstructuur en het bodemleven. Ook levert de groenbemester voedsel en leefgebied voor verschillende insecten en vogels. Dit effect wordt versterkt als de groenbemesters gecombineerd worden met niet kerende grondbewerking.<\/p>" } , { "identifier": "element_22469549", "type": "modularcontent", "gkzindexmanual": { "title": "", "gkz_content_id": ["864491"] } } , { "type": "text", "html": "

<\/p>" } , { "identifier": "element_21627184", "type": "modularcontent", "GKZ_searchelementquery": { "gkz_linktext": "Meer over groenbemesters", "gkz_search_query": "https://library.wur.nl/WebQuery/gkn-biodiversity?q=groenbemester*" } } ] }, { "area": "meerjarigeteelt", "title": "Meerjarige teelt", "contentarea_template": { "id": "contenttemplate_dossier", "name": "contenttemplate_dossier"},"background": true,"contentarea_leadtext": "Meerjarige teelten kunnen veel dieper wortelen en op grotere diepte water en voedingstoffen ophalen. Hierdoor gaan minder voedingstoffen verloren door uitspoeling. Daarnaast is de akker tijdens meerjarige teelten ook gedurende de winter bedekt, waardoor er minder erosie optreed en er voedsel en schuilgelegenheid voor verschillende soorten gecreëerd wordt.", "elements": [ { "type": "text", "html": "

De meerjarige/permanente teelt kan ook het organische stof gehalte verhogen en de bodemstructuur verbeteren. Daarnaast is er minder grondbewerking nodig, waardoor de bodem meer rust krijgt en zich beter kan ontwikkelen. Een nadeel van langjarige teelt is wel dat de ziektedruk kan toenemen, omdat ziekteverwekkers meer tijd krijgen om zich te vermenigvuldigen en uit te breiden. Ook liggen de opbrengsten van permanente teelten vaak lager, dan bij eenjarige teelten.<\/p>" } , { "identifier": "element_21627230", "type": "modularcontent", "gkzindexmanual": { "title": "", "gkz_content_id": ["1022852"] } } , { "type": "text", "html": "

<\/p>" } , { "identifier": "element_21627250", "type": "modularcontent", "GKZ_searchelementquery": { "gkz_linktext": "Meer over meerjarige teelt", "gkz_search_query": "https://library.wur.nl/WebQuery/gkn-biodiversity?q=meerjarig*" } } ] }, { "area": "strokenteelt", "title": "Strokenteelt", "contentarea_template": { "id": "contenttemplate_dossier", "name": "contenttemplate_dossier"},"background": false,"contentarea_leadtext": "Strokenteelt is een teeltvorm waarbij op één perceel verschillende gewassen in stroken naast elkaar geteeld worden.", "elements": [ { "type": "text", "html": "

Bij het inrichten van de percelen met strokenteelt zijn de gewaskeuze en breedte van de stroken van belang. Ieder gewas wordt wel apart beheerd. Door het toepassen van strokenteelt kan de biodiversiteit toenemen en de ziektedruk in de gewassen afnemen. Strokenteelt is positief voor de biodiversiteit door het hogere aantal gewassoorten en het toenemen van overgangen tussen verschillende gewassen. Gewasziektes worden geremd doordat plagen zich minder snel kunnen verspreiden over verschillende stroken en er is een hogere natuurlijke plaagbestrijding door de aanwezigheid van verschillende insecten. <\/p>

Ook kan de opbrengst van strokenteelt vergelijkbaar of hoger zijn dat bij het telen van een gewas per perceel. Het mechanische beheer van de verschillende gewassen in de stroken is wel lastiger dan in monoculturen. <\/p>" } , { "identifier": "element_21627279", "type": "modularcontent", "gkzindexmanual": { "title": "", "gkz_content_id": ["1050669"] } } , { "identifier": "element_21627373", "type": "modularcontent", "GKZ_searchelementquery": { "gkz_linktext": "Meer over strokenteelt", "gkz_search_query": "https://library.wur.nl/WebQuery/gkn-biodiversity?q=strokenteelt" } } ] }, { "area": "mengteelt", "title": "Mengteelt", "contentarea_template": { "id": "contenttemplate_dossier", "name": "contenttemplate_dossier"},"background": true,"contentarea_leadtext": "In mengteelt worden twee of meer hoofdgewassen gemengd gezaaid. Hiermee wordt de diversiteit in het bouwplan verhoogt. Met een mengteelt kan ook efficiënter gebruik gemaakt worden van de voedingstoffen in de bodem.", "elements": [ { "type": "text", "html": "

Daarnaast wordt bij mengteelt de bodemkwaliteit verbeterd door een diversiteit aan beworteling. Ook verspreiden ziektes en plagen zich minder snel in een mengteelt. In mengteelten zijn daarom minder (kunst)mest en bestrijdingsmiddelen nodig. <\/p>

In mengteelten worden vaak peulvruchten met granen gecombineerd. Het onderhouden van de mengteelt is lastiger. Ook de opbrengst kan sterker variëren dan bij monoculturen. <\/p>" } , { "identifier": "element_21627376", "type": "modularcontent", "gkzindexmanual": { "title": "", "gkz_content_id": ["460946"] } } , { "identifier": "element_21627692", "type": "modularcontent", "GKZ_searchelementquery": { "gkz_linktext": "Meer over mengteelt", "gkz_search_query": "https://library.wur.nl/WebQuery/gkn-biodiversity?q=mengteelt" } } ] }, { "area": "agroforestry", "title": "Agroforestry", "contentarea_template": { "id": "contenttemplate_dossier", "name": "contenttemplate_dossier"},"background": false,"contentarea_leadtext": "Agroforestry is een landbouwsysteem waarbij akkerbouw of veeteelt gecombineerd wordt met het telen van meerjarige houtige soorten. Het toevoegen van bomen aan een landbouwsysteem kan nieuwe producten en diensten leveren. ", "elements": [ { "type": "text", "html": "

De diensten van agroforestry bestaan uit bescherming van de bodem tegen weersomstandigheden, het verbeteren van de bodemstructuur en vochthuishouding, het vastleggen van koolstof, het ondersteunen van natuurlijke plaagbestrijders en het bevorderen van de biodiversiteit. In een agroforestry systeem kunnen noten en fruitbomen worden gebruikt of boomsoorten voor de houtproductie. <\/p>" } , { "identifier": "element_21627781", "type": "modularcontent", "gkzindexmanual": { "title": "", "gkz_content_id": ["1050657"] } } , { "identifier": "element_21627989", "type": "modularcontent", "GKZ_searchelementquery": { "gkz_linktext": "Zoekvraag", "gkz_search_query": "https://library.wur.nl/WebQuery/gkn-biodiversity?q=agroforestry" } } ] }, { "area": "niet-kerendegrondbewerking", "title": "Niet-kerende grondbewerking ", "contentarea_template": { "id": "contenttemplate_dossier", "name": "contenttemplate_dossier"},"background": true,"contentarea_leadtext": "Bij niet-kerende grondbewerking wordt de grond niet of zo min mogelijk en niet kerend bewerkt. De nog aanwezige gewasresten worden in zijn geheel niet of alleen oppervlakkig met de bodem gemengd.", "elements": [ { "type": "text", "html": "

Bij niet-kerende grondbewerking wordt alleen de bovenste grondlaag (12 cm) beïnvloed en blijven de diepere lagen intact. Niet-kerende grondbewerking zorgt er voor dat de bodemstructuur stabieler is, het bodemleven minder wordt verstoord en de waterhuishouding verbeterd. <\/p>

Er zijn verschillende mogelijkheden voor de techniek van niet-kerende grondbewerking, zoals strip till, ploegloos zaaien en bewerking in strookjes. <\/p>

Na het omschakelen naar het gebruik van niet-kerende grondbewerking duurt het enkele jaren voordat de bodem zijn nieuwe evenwicht gevonden heeft. Daarnaast moet er ervaring opgedaan worden over hoe je met gewasresten, groenbemesters en onkruiden om moet gaan. <\/p>" } , { "identifier": "element_21628844", "type": "modularcontent", "gkzindexmanual": { "title": "", "gkz_content_id": [ "1019941", "364297", "891078", "1031691" ] } } , { "identifier": "element_21629038", "type": "modularcontent", "GKZ_searchelementquery": { "gkz_linktext": "Meer over niet kerende grondbewerking", "gkz_search_query": "https://library.wur.nl/WebQuery/gkn-biodiversity?q=niet kerende grondbewerking" } } ] }, { "area": "organischebemesting", "title": "Organische bemesting", "contentarea_template": { "id": "contenttemplate_dossier", "name": "contenttemplate_dossier"},"background": false,"contentarea_leadtext": "Op het gebied van bemesting zijn verschillende manieren mogelijk om de biodiversiteit te ondersteunen. Een van de belangrijkste maatregelen die een positief effect kunnen hebben op de biodiversiteit is organische mest in plaats van kunstmest. ", "elements": [ { "type": "text", "html": "

De organische bemesting kan bestaan uit vaste mest, drijfmest, compost, maar ook vlinderbloemige groenbemesters. Naast het directe positieve effect op de bodembiodiversiteit aan schimmels, bacteriën, nematoden en wormen, heeft organische mest ook een positief effect op het organische stof gehalte in de grond. Naast het gebruik van organische mest, kan er ook gekeken worden naar preciezere bemesting, door te kijken naar de benodigde hoeveelheid en locatie. <\/p>" } , { "identifier": "element_24262008", "type": "modularcontent", "gkzindexmanual": { "title": "", "gkz_content_id": [ "342443", "552275", "644256" ] } } , { "identifier": "element_21629035", "type": "modularcontent", "GKZ_searchelementquery": { "gkz_linktext": "Meer over organische bemesting", "gkz_search_query": "https://library.wur.nl/WebQuery/gkn-biodiversity?q=organische bemesting" } } ] }, { "area": "reductiegewasbeschermingsmiddelen", "title": "Reductie gewasbeschermingsmiddelen ", "contentarea_template": { "id": "contenttemplate_dossier", "name": "contenttemplate_dossier"},"background": true,"contentarea_leadtext": "Gewasbeschermingsmiddelen hebben over het algemeen een negatief effect op de biodiversiteit. Door reductie van gewasbeschermingsmiddelen en het beschermen van de teelt op andere manieren kan de biodiversiteit bevorderd worden. ", "elements": [ { "type": "text", "html": "

Het reduceren van gewasbeschermingsmiddelen kan op verschillende manieren. Door gebruik te maken van robuustere rassen, te streven naar gezondere gewassen, een grotere variatie van gewassen door stroken- of mengteelt toe te passen, het gebruik van natuurlijke bestrijders of mechanische bestrijding. Ook kan er gerichter gebruik gemaakt worden van bestrijdingsmiddelen, waardoor de totale hoeveelheid gewasbeschermingsmiddelen afnemen. <\/p>" } , { "identifier": "element_21628866", "type": "modularcontent", "gkzindexmanual": { "title": "", "gkz_content_id": [ "1152040", "368412", "1050414", "1050414" ] } } , { "identifier": "element_21628954", "type": "modularcontent", "GKZ_searchelementquery": { "gkz_linktext": "Meer over reductie gewasbeschermingsmiddelen", "gkz_search_query": "https://library.wur.nl/WebQuery/gkn-biodiversity?q=gewasbescherming OR plantgezondheid" } } ] }, { "area": "content2", "title": "Meer informatie", "elements": [ { "type": "text", "html": "

Publicaties<\/h2>" } , { "identifier": "element_24261874", "type": "modularcontent", "gkzindexmanual": { "title": "", "gkz_content_id": [ "549811", "1158606", "1158603", "1158604", "1158605", "1158609" ] } } , { "type": "text", "html": "

Websites<\/h2>" } , { "identifier": "element_22991711", "type": "modularcontent", "gkn_link": { "linktext": "Natuurinclusieve landbouw (Platform natuurinclusieve landbouw Gelderland", "link_url": "https://www.natuurinclusievelandbouwgelderland.nl/natuurinclusieve-landbouw/" } } , { "identifier": "element_22991717", "type": "modularcontent", "gkzindexmanual": { "title": "", "gkz_content_id": ["1050795"] } } , { "identifier": "element_33019787", "type": "modularcontent", "gkn_link": { "linktext": "Land van Ons (natuurinclusieve landbouw in Zeeland en Hoekse Waard)", "link_url": "https://landvanons.nl/" } } ] } ] }