Verduurzamen lukt niet met goede ideeën alleen. Het lukt pas als boeren ze mógen toepassen, als de bank het aandurft om mee te financieren, als de opbrengst meetbaar is en als het juridisch houdbaar is. Dat vraagt vaak minder om een nieuwe uitvinding, en meer om nieuwe afspraken. Niet nóg een machine, maar ruimte om te doen wat in de praktijk al kan — en soms zelfs al gebeurt.<\/p>
Daarom werken we binnen het Nationaal Innovatieloket Veehouderij, samen met convenantspartners, nadrukkelijk aan die randvoorwaarden. Niet als loket waar je even een folder komt halen, maar als partner in de uitwerking. We kijken waar processen vastlopen en hoe het anders kan: hoe regels slimmer kunnen, hoe risico’s gedeeld kunnen worden, hoe meten betrouwbaarder wordt en hoe bedrijven én gebieden houvast krijgen. Want de emissiereductie waar Nederland voor staat, realiseer je zelden op één erf. Daarvoor zijn gebiedsgerichte oplossingen nodig.<\/p>
Ieder gebied moet uiteindelijk de uitdaging aangaan om additionele oplossingen te vinden. De vraag is dan heel concreet: welke maatregelen leveren aantoonbaar extra emissiereductie op, bovenop wat al wettelijk verplicht is of wat zonder extra prikkel toch zou gebeuren? Pas als dat onderscheid helder is, kun je afspraken maken over wie welke extra stap zet, hoe die inspanning wordt beloond en hoe risico’s en kosten worden verdeeld. <\/p>
Een voorbeeld dat mij persoonlijk inspireert, komt van Terschelling. Daar verkennen een aantal boeren samen met de gemeente of een gezamenlijke mestvergisting haalbaar is. Het idee dient meerdere doelen tegelijk: reductie van stikstof en ammoniak ten gunste van kwetsbare natuur, productie van groen gas als verdienmodel voor de boeren, en behoud van het open polderlandschap dat zo kenmerkend is voor het eiland — en belangrijk voor weidevogels én toerisme. Tegelijk draagt het bij aan de energievoorziening van het eiland, juist nu netcongestie een steeds grotere rol speelt. Zulke initiatieven laten zien wat er mogelijk is als je meerdere opgaven met elkaar verbindt.<\/p>
Zo werken we aan een nieuw type innovatie: verdienen aan verduurzaming. Daarbij draait het steeds om dezelfde kernvraag: hoe zorgen we dat juist de extra inspanning — de additionaliteit — loont? Niet omdat de overheid het oplegt, maar omdat de bedrijfsvoering er sterker van wordt. Omdat boeren elkaar kunnen versterken in hun reductie. En omdat publieke belangen en ondernemerschap samenkomen. Tegelijk moeten we eerlijk zijn: dit is complex. Er is nog veel dat we moeten uitzoeken, vooral als het gaat om financiering en risico’s.<\/p>
Investeren blijft spannend. Daarom wordt er, samen met veehouderijorganisaties en het ministerie, gewerkt aan instrumenten zoals een Landbouw-Innovatie-Garantstelling. Zo’n regeling kan helpen om risico’s te delen, zodat ondernemers wél kunnen beginnen. Die regeling is nog in ontwikkeling — ook dat hoort bij deze fase — maar het laat zien dat we zoeken naar nieuwe manieren om vernieuwing mogelijk te maken.<\/p>
Mijn rol als gezant is om mensen bij elkaar te brengen: boeren, banken, juristen, technologische partijen, provincies. Niet om nóg een product te bedenken, maar om het speelveld anders in te richten. Zodat vernieuwen niet alleen vraagt om lef, maar ook kan steunen op duidelijke afspraken en een betrouwbaar traject.<\/p>
Techniek is belangrijk. Maar het is niet genoeg. De echte doorbraak is een praktijk waarin verduurzaming ook rendeert. Waar boeren vooruit kunnen zonder eerst een sprong in het diepe te maken.Dat is innovatie mét additionaliteit: niet alleen iets nieuws, maar iets wat aantoonbaar extra oplevert — en daardoor ook echt werkt.<\/p>
Elbert Roest<\/em><\/strong> was burgemeester van onder meer Laren en Bloemendaal. Hij leidt het landelijke convenant Dierwaardige Veehouderij en is sinds 2024 <\/em>Onafhankelijk voorzitter Regieorgaan v<\/em><\/strong>ersnellen innovatie emissiereductie veehouderij<\/strong>, waar hij partijen verbindt om doorbraakinnovaties voor schonere, toekomstbestendige veehouderij te realiseren.<\/em><\/p>"
}
]
},
{
"area": "sources",
"title": "Bronnen",
"elements": [
{
"type": "text",
"html": "Meer columns <\/h2>"
}
,
{
"identifier": "element_800845",
"type": "modularcontent",
"gkn_link": {
"linktext": "Het overzicht van columns bij het nationaal innovatieloket veehouderij",
"link_url": "http://nationaalinnovatieloketveehouderij.nl/columns"
}
}
,
{
"type": "text",
"html": "
<\/h2>"
}
]
},
{
"area": "related",
"title": "Gerelateerd",
"elements": [
]
},
{
"area": "content3",
"title": "Overig",
"elements": [
]
}
]
}