René van Schie, toentertijd beleidsambtenaar bij het ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij (LNV), gaf in 1999 de opdracht aan Aad Alkemade, Arie van der Graaf en Pieter Boetzkes om te starten met de ontwikkeling van Groen Kennisnet op platform Livelink, een elektronische leeromgeving. Deze drie mannen waren voorlopers uit het groene onderwijs. Livelink wordt inmiddels niet meer gebruikt, maar Groen Kennisnet is gebouwd op de Livelink-infrastructuur en is daardoor de voorloper van de kennisbank die we nu kennen. ''Bijzonder is dat de sector brede aanpak van de ICT-impuls voor groen onderwijs, met Groen Kennisnet als eyecatcher, ertoe geleid heeft dat het LNV-kennissysteem nieuw leven in werd geblazen,'' vertelt van Schie. ''Denk daarbij ook aan de regionale verbinding van onderwijs en onderzoek met lokaal bedrijfsleven en andere organisaties.''<\/p>
Livelink, een document managementsysteem van OpenText, was bedoeld om samen te werken en documenten te delen. Het werkte als een intranet, zoals gebruikt door grote bedrijven. Voor Livelink had je een account nodig, maar je kon wel via zoekvragen bij bronnen komen. Door dit systeem kwam alle groene kennis op één plek en konden de scholen hier digitaal gebruik van maken, dit was een nieuwe manier van kennis delen en samenwerken in de groene sector. Deze omgeving bleek ook uitermate geschikt voor Groen Kennisnet, hoewel het soms eigenlijk te veel opties had en het voor sommige gebruikers wat onoverzichtelijk werd. Van Schie: ''Livelink was een hoogwaardige, ambitieuze en toch betaalbare oplossing voor het groene onderwijs. De keuze hiervoor heeft gezorgd voor een relatief snelle introductie van ICT-toepassingen binnen groen onderwijs, zeker voor de meest betrokken scholen. Introductie van zo’n hoogwaardige oplossing in een maagdelijke omgeving gaat niet zonder slag of stoot. Dat vereist scholing, begeleiding, samenwerking en doorzettingsvermogen.'' <\/p>
Mede-initiatiefnemer Boetzkes vertelt dat Livelink voor kennisontsluiting een zeer geavanceerd systeem was. ''Het was een systeem dat door zijn opzet uitnodigde tot innovatief gebruik. Dit resulteerde in de ontwikkeling van speciale toepassingen waarmee de ontwikkelaars uit het groene onderwijs in de Verenigde Staten een internationale award ontvingen. Daar zijn we trots op.''<\/p>" } , { "identifier": "element_583278", "type": "modularcontent", "gkn_quote": { "quote_text": "Livelink was een systeem dat door zijn opzet uitnodigde tot innovatief gebruik. Dit resulteerde in de ontwikkeling van speciale toepassingen waarmee de ontwikkelaars uit het groene onderwijs in de Verenigde Statenveen internationale award ontvingen. Daar zijn we trots op.", "quote_reference": "Pieter Boetzkes, 2024", "quote_image": {"error": "no image selected"} } } , { "type": "image", "identifier": "element_583279", "id": 583279, "alignment": "CLEAR", "alternative_text": "Fig. 1 Deze eerste versie van de voorpagina van Groen Kennisnet uit 2001.", "sub_text": "Fig. 1 Deze eerste versie van de voorpagina van Groen Kennisnet uit 2001.", "image": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload/d0b5617d-ae2a-4a8d-895a-ffe66f67dc26_image8203221999031487090.png", "width": 930, "height": 523, "focuspoint-x": -1, "focuspoint-y": -1, "alternative_text": "Fig. 1 Deze eerste versie van de voorpagina van Groen Kennisnet uit 2001." }, "link": {} } , { "type": "text", "html": "
Boetzkes vertelt dat de intentie van het maken van het platform Livelink lag bij kennisdeling tussen instellingen en personen in het groene onderwijs. ''Een belangrijk verschil met Kennisnet, dat rond dezelfde tijd opgezet door het ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschap, was de rol van de gebruikers. In Livelink waren de gebruikers actief betrokken bij het gebruik van het systeem.\" <\/p>
''Livelink was als een 'dure, kwalitatief goede zaag': beter dan nodig'', vertelt Jan Nijman, oud-redacteur Groen Kennisnet van 2000 tot 2021. ''Het waren periodes van experimenteren en zoeken naar de mogelijkheden van Livelink. In 2002 was het aantal gebruikers ongeveer 1000 per jaar. Ik hielp projectgroepen met het opbouwen van dossiers zoals de stuurgroep Gewasbescherming van de AOC (Agrarische Opleidings Centra, red. ) Raad,'' vervolgt Nijman. ''We gebruikten Livelink eerder ook als basis voor de beeldenbank gewasbescherming. Ook docentengroepen klopten soms aan voor ondersteuning.''<\/p>
Groen Kennisnet werd in 2005 ondergebracht bij de Groene Kenniscoöperatie (GKC), de rol die GroenPact nu voor Groen Kennisnet heeft. Er kwamen zo'n 15 programmateams van lectoren, onderzoekers en docenten actief op thema's zoals Tuinbouw, Veehouderij, Multifunctionele Landbouw, Voeding, Ondernemerschap, Gewasbescherming, Educatie en Regionale Transitie. Bij projecten werden waar mogelijk studenten, bedrijven en maatschappelijke organisaties betrokken. Programma’s en projecten van de GKC werden door het ministerie van LNV gesubsidieerd. Rob van Genderen, collectievormer en relatiebeheerder bij Groen Kennisnet: \"Ik heb zelf meegedraaid in Gewasbescherming en we hebben toen het portaal Plantgezondheid gemaakt waarin we de kennis en het leermateriaal ontsloten.'' Ook werd de Educatieve Content Catalogus (ECC) en een arrangeertool gelanceerd. In de ECC was het lesmateriaal van het Ontwikkelcentrum (nu: Groene Wereld) opgenomen. Docenten in het groene onderwijs konden de bronnen en het lesmateriaal in de Kennisbank gebruiken in hun lessen. <\/p>
Er was in die tijd niet veel geld voor de ontwikkeling en kennisdeling van het platform. Boetzkes: ''De focus lag op het principe dat de producenten van groene kennis zouden gaan betalen voor het ontsluiten van hun kennis in Groen Kennisnet. Dit gold met name voor toegepast onderzoek en praktijkonderzoek, en had als uitgangspunt dat deze kennis mogelijk was gemaakt met ‘publiek’ geld. Daarnaast zouden de gezamenlijke groene onderwijsinstellingen en het ministerie van LNV financieel bijdragen. De discussie over de inzet en de verdeling van deze inzet die ik als programmamanager organiseerde verliep moeizaam.''<\/p>
Nijman geeft aan dat in deze periode Groen Kennisnet zich vooral richtte op ondersteuning van projectgroepen. ''Zij konden daarvoor geld reserveren in hun projectbegroting. Nieuwsredactie konden we vrij efficiënt uitvoeren door het te linken aan de nieuwsproductie van Vakblad Groen Onderwijs. Daarnaast verzorgde ik elke maand een nieuwsbrief voor alle gebruikers met tips, good practices en interessante mogelijkheden.'' <\/p>
De actieve gebruikers waren ten opzichte van 2002 enorm toegenomen tot ruim 67.000 per jaar. Groen Kennisnet werd gezien als een platform dat een goede sector brede aanpak had. Het droeg bij aan het groene onderwijs, maar veel mogelijkheden bleven onbenut. Het platform was niet gebruiksvriendelijk en onoverzichtelijk. ''Door middel van landelijke bijeenkomsten, ondersteuningssessies, presentaties op conferenties, nieuwsbrieven en blogs informeerden we onze gebruikers over wat Groen Kennisnet te bieden had en inventariseerden wij de behoeften van de gebruikers'', vertelt Boetzkes. Nijman: ''De overvloed aan mogelijkheden maakte het Livelink/GKN-systeem onoverzichtelijk voor veel gebruikers en soms konden leerlingen nauwelijks lesmateriaal vinden, bijvoorbeeld omdat het te vrijblijvend in mappen was georganiseerd door docenten die het systeem niet zo goed begrepen.''<\/p>" } , { "identifier": "element_583281", "type": "modularcontent", "gkn_quote": { "quote_text": "In de evaluatie van Groen Kennisnet in 2009 wordt gesproken over Groen Kennisnet als waardevolle, gewaardeerde, sector brede voorziening voor scholen, docenten en leerlingen.", "quote_reference": "René van Schie, 2024", "quote_image": {"error": "no image selected"} } } , { "type": "text", "html": "
Er werd gezocht naar mogelijkheden om de groene kennis makkelijker te ontsluiten naar de gewenste doelgroep. Het bouwen van websites via Content Management Systemen (CMS) was in opkomst.<\/p>" } , { "type": "image", "identifier": "element_583283", "id": 583283, "alignment": "CLEAR", "alternative_text": "Fig. 2 De sharepoint versie van Groen Kennisnet had al veel van het DNA van het huidige Groen Kennisnet. Een overzicht met actueel nieuws, een zoekbalk prominent in beeld én de introductie van het blaadje als logo. In de andere screenshots is te zien hoe dit logo door de jaren heen veranderd.", "sub_text": "Fig. 2 De sharepoint versie van Groen Kennisnet had al veel van het DNA van het huidige Groen Kennisnet. Een overzicht met actueel nieuws, een zoekbalk prominent in beeld én de introductie van het blaadje als logo. In de andere screenshots is te zien hoe dit logo door de jaren heen veranderd.", "image": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload/5736ad60-0f8d-4479-878e-246470ca2aa2_image12286268127066029526.png", "width": 664, "height": 553, "focuspoint-x": -1, "focuspoint-y": -1, "alternative_text": "Fig. 2 De sharepoint versie van Groen Kennisnet had al veel van het DNA van het huidige Groen Kennisnet. Een overzicht met actueel nieuws, een zoekbalk prominent in beeld én de introductie van het blaadje als logo. In de andere screenshots is te zien hoe dit logo door de jaren heen veranderd." }, "link": {} } , { "type": "text", "html": "
Nijman vervolgt: ''Waar we wel een begin mee maakten was het opzetten van een website Groen Kennisnet in RedDot en het overzetten van de beeldenbank in RedDot. De Groene Kenniscoöperatie (GKC) kreeg een website in RedDot, maar al snel besloot GKC in samenwerking met Wageningen University & Research een andere website op te bouwen in SharePoint, later in andere systemen.'' <\/p>
De GKC heeft in 2009 het initiatief genomen voor een nieuwe opzet van de Groen Kennisnet website. Nog steeds met Groen Onderwijs als doelgroep werd het voortouw gelegd bij Wageningen UR en werd de website losgekoppeld van Livelink . Sharepoint kwam in de plaats. Boetzkes geeft aan dat ze met deze website groene kennis overzichtelijk en thematisch gingen ontsluiten. ''Dat was een hele verbetering.'' <\/p>
''In de evaluatie van Groen Kennisnet in 2009 wordt gesproken over GKN als waardevolle, gewaardeerde, sector brede voorziening voor scholen, docenten en leerlingen, vertelt Van Schie. ''Dit met de kanttekening dat meer bestuurlijke aandacht voor kennisdelen en deskundigheidsbevordering van docenten en een gebruikersvriendelijker inrichting van het systeem nodig zijn voor een succesvol vervolg.'' <\/p>" } , { "type": "image", "identifier": "element_583285", "id": 583285, "alignment": "CLEAR", "alternative_text": "Fig. 3 Naast bronnen en nieuws zie je dat Groen Kennisnet in 2012 ook een focus begon te leggen op projecten en thema's.", "sub_text": "Fig. 3 Naast bronnen en nieuws zie je dat Groen Kennisnet in 2012 ook een focus begon te leggen op projecten en thema's.", "image": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload/d1fd46f7-3865-4def-bf29-2e3a37ff9601_image3056781853251968203.png", "width": 631, "height": 538, "focuspoint-x": -1, "focuspoint-y": -1, "alternative_text": "Fig. 3 Naast bronnen en nieuws zie je dat Groen Kennisnet in 2012 ook een focus begon te leggen op projecten en thema's." }, "link": {} } , { "type": "text", "html": "
Groen Kennisnet kreeg de opdracht vanuit het ministerie van LNV om te transformeren tot een nieuw, digitaal en modern platform dat kennisdeling stimuleert in het groene domein tussen overheid, onderzoek, onderwijs en ondernemers. Het moest blijven aansluiten op behoeften in de toekomst. Dit betekende niet alleen een frisse nieuwe look voor het platform met een eigentijdse navigatie-logica, maar ook een enorme opschoon- en verhuisklus naar het nieuwe ontwerp.<\/p>" } , { "type": "image", "identifier": "element_583287", "id": 583287, "alignment": "CLEAR", "alternative_text": "Fig. 4 Groen Kennisnet van voor 2019 met de iconische groene zijbalk.", "sub_text": "Fig. 4 Groen Kennisnet van voor 2019 met de iconische groene zijbalk.", "image": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload/27bf1ae3-9635-4d8d-9a00-8df6ecb04e17_image11711504882231996864.png", "width": 670, "height": 541, "focuspoint-x": -1, "focuspoint-y": -1, "alternative_text": "Fig. 4 Groen Kennisnet van voor 2019 met de iconische groene zijbalk." }, "link": {} } , { "type": "text", "html": "
Ook het hebben van één zoekfunctie was belangrijk. De vraag van boeren en tuinders stond hierbij centraal. Zij wilden graag kennisdeling mogelijk maken met andere boeren en tuinders door heel Nederland, zodat ze van elkaars praktijkervaringen, succesverhalen en toepasbare kennis konden leren. ''Het initiatief kwam met name van toenmalige LNV vandaan'', aldus Linda van Os, manager GKN. ''Groen Kennisnet bestond al lang met name rondom onderwijs, maar er was geen subsidie meer voor. LNV wilde dit breder delen in de praktijk en dat via Groen Kennisnet waarmaken. Daardoor zijn de ambities van GKN veranderd en doelgroepen toegenomen.''<\/p>
Ontwikkelingen in het groene domein staan nooit stil en vandaag de dag is de behoefte aan betrouwbare, praktijkgerichte groene kennis groter dan ooit. In 2024 is er een reflectie en heroriëntatie geweest op wat Groen Kennisnet doet en waarom. Hieruit kwam de focus voor de komende jaren. ''Het komende jaar gaan we werken aan themacommunicatie. Hierdoor worden gebruikers gemotiveerd om verder te kijken dan hun eigen sector,'' vertelt van Os. ''Ook wordt Groen Kennisnet met de betrouwbare kennisbank een belangrijke speler in de ontwikkeling van AI, grote rol om betrouwbaarheid te boren. Je weet wat je vindt en op basis van welke kennis.'' <\/p>
In de eerste 10 - 15 jaar lag de nadruk op groen onderwijs: het bieden van een elektronische leeromgeving voor de scholen met daarnaast een eenvoudige website voor nieuws en kennisontsluiting. Vanaf 2009, en zeker na 2019, verschoof het zwaartepunt naar de huidige missie en organisatie van Groen Kennisnet: het streven om alle groene kennis op één plek digitaal vindbaar te maken, niet alleen voor het onderwijs maar nu ook voor het bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties.<\/p>" } , { "type": "image", "identifier": "element_583289", "id": 583289, "alignment": "CLEAR", "alternative_text": "Fig. 5 Anno 2024 heeft Groen Kennisnet een minimalistische interface en een sector-gerichte inrichting met een uitstekende weergave op smartphones.", "sub_text": "Fig. 5 Anno 2024 heeft Groen Kennisnet een minimalistische interface en een sector-gerichte inrichting met een uitstekende weergave op smartphones.", "image": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload/77d16ae0-bb04-409b-8f07-d994a992df62_image17914573514473946184.png", "width": 682, "height": 660, "focuspoint-x": -1, "focuspoint-y": -1, "alternative_text": "Fig. 5 Anno 2024 heeft Groen Kennisnet een minimalistische interface en een sector-gerichte inrichting met een uitstekende weergave op smartphones." }, "link": {} } , { "type": "text", "html": "
Het uiterlijk van de website van Groen Kennisnet is met de jaren enorm veranderd. Ook de collectie is sterk gegroeid. Het was in 1999 niet voor te stellen dat je met een mobiele telefoon gemakkelijk en snel door een collectie van een ruim 500.000 groene kennisbonnen zou kunnen zoeken. Groen Kennisnet is een stuk uitgebreider en gebruiksvriendelijker geworden sinds het Livelink-tijdperk. Toch is het hoofddoel van Groen Kennisnet sinds het startschot nagenoeg onveranderd gebleven. Het team van Groen Kennisnet werkt dagelijks met partners samen aan het optimaal toegankelijk maken en delen van groene kennis tussen onderwijzers, onderzoekers, overheden en ondernemers, zodat de juiste kennis op de juiste plek terecht kan komen. <\/p>" } ] }, { "area": "sources", "title": "Bronnen", "elements": [ ] }, { "area": "related", "title": "Gerelateerd", "elements": [ ] }, { "area": "content3", "title": "Overig", "elements": [ ] } ] }