{ "type": "mediaitem", "identifier": "mediaitem_14139", "subtype": "wmammodularcontent_gkn_news", "title": "Feiten en cijfers klimaatimpact Nederlandse landbouw", "navtitle": "", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/feiten-en-cijfers-klimaatimpact-nederlandse-landbouw", "language": "nl_NL", "sections": [ { "identifier": "pagesection_145298", "title": "GKN Configuratie", "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie?pagesectionid=145298&tsobjectid=145298" }, { "identifier": "pagesection_145419", "title": "GKN Menu", "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie?pagesectionid=145419&tsobjectid=145419" }, { "identifier": "pagesection_145379", "title": "GKN Footer logo's", "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie?pagesectionid=145379&tsobjectid=145379" }, { "identifier": "pagesection_145248", "title": "GKN Footer", "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie?pagesectionid=145248&tsobjectid=145248" }, { "identifier": "pagesection_145401", "title": "GKN Footer legal", "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie?pagesectionid=145401&tsobjectid=145401" } ], "metadata" : { "id": 19194, "identifier": "mediaitem_14139", "contenttype": "wmammodularcontent_gkn_news", "contenttype_title": "contenttype_wmammodularcontent_gkn_news", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/feiten-en-cijfers-klimaatimpact-nederlandse-landbouw", "title": "Feiten en cijfers klimaatimpact Nederlandse landbouw", "lead": "De Wetenschappelijke Klimaatraad komt met een advies voor de ministers van LVVN en Klimaat en Groene Groei. Met dit advies geeft de raad aan hoe de overheid het perspectief voor boeren kan verbeteren, zodat klimaatneutrale en klimaatbestendige landbouw mogelijk wordt. Bij het advies hoort een rapport dat de klimaatimpact van de Nederlandse landbouw schetst.", "leadimage": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload_mm/5/6/5/4739_fullimage_tractor_maandsticker.jpg", "width": 1253, "height": 705, "focuspoint-x": -1, "focuspoint-y": -1, "alternative_text": "Close-up stuur tractor met hand - Scharfsinn86 via iStock", "photographer": "Scharfsinn86", "photographer_hyperlink": "https://www.istockphoto.com/nl/portfolio/Scharfsinn86?mediatype=photography", "photo_license": "iStock", "photo_license_hyperlink": "https://www.istockphoto.com/nl/legal/license-agreement", "source_info": "iStock", "source_info_hyperlink": "https://www.istockphoto.com/nl/foto/man-driving-a-tractor-hands-close-up-gm1702105141-538804587", "keywords": [] }, "publication_date": "2025-02-03T07:00+02:00", "lastmodified_date": "2025-09-15T13:38+02:00", "expiration_date": "", "tags": [ "Nieuws", "gkn_home", "gkn_akkerbouw", "gkn_tuinbouw", "gkn_varkenshouderij", "gkn_melkveehouderij", "gkn_pluimveehouderij", "Dutch", "gkn_vollegrondsgroente", "gkn_fruitteelt", "gkn_veehouderij", "gkn_bloembollen", "gkn_etalage_home" ], "copyright": "", "external_id": "", "item_metadata": { "contentsubtype": "Nieuws", "theme": [ "gkn_akkerbouw", "gkn_bloembollen", "gkn_fruitteelt", "gkn_home", "gkn_melkveehouderij", "gkn_pluimveehouderij", "gkn_tuinbouw", "gkn_varkenshouderij", "gkn_veehouderij", "gkn_vollegrondsgroente", "gkn_etalage_home" ], "related_dossier": [ { "title": "Toekomst­bestendige landbouw", "url": "/nl/groenkennisnet/dossier/toekomstbestendige-landbouw-dossier" }, { "title": "Boeren met toekomst in de regio", "url": "/nl/groenkennisnet/dossier/boeren-met-toekomst-in-de-regio-dossier" }, { "title": "Klimaat", "url": "/nl/groenkennisnet/dossier/klimaat-dossier" }, { "title": "Verbonden veerkrachtige landbouw", "url": "/nl/groenkennisnet/dossier/verbonden-veerkrachtige-landbouw" }, { "title": "Hittestress", "url": "/nl/groenkennisnet/dossier/hittestress-dossier" }, { "title": "Droogte", "url": "/nl/groenkennisnet/dossier/droogte-dossier" }, { "title": "Beschutting voor dieren in de weide", "url": "/nl/groenkennisnet/dossier/beschutting-voor-dieren-in-de-weide-dossier" }, { "title": "Beschutting voor dieren in de weide", "url": "/nl/groenkennisnet/dossier/beschutting-voor-dieren-in-de-weide-dossier" } ], "keywords": [], "gkn_organization": { "title": "Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/groen-kennisnet-organisatie" }, "author": { "title": "Kirsten van Valkenburg", "url": "/nl/groenkennisnet/persoon/kirsten-van-valkenburg" }, "contactperson": { "title": "Redactie Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/redactie-groen-kennisnet" }, "video_header": "", "link_extra_image": "", "subject_abstract": "klimaatimpact, toekomstperspectief", "target_audience_abstract": "veehouders, akkerbouwers, tuinders, adviseurs", "region_abstract": "", "jumplinktext": "" } }, "contents": [ { "area": "main", "title": "Main", "elements": [ { "type": "text", "html": "

De onafhankelijke Wetenschappelijke Klimaatraad (WKR) geeft in het rapport 'Feiten en cijfers over de Nederlandse land-en tuinbouw'<\/a> de klimaatimpact van de landbouw weer. Ook laat het rapport zien dat de landbouwsector de beoogde klimaatdoelen van 2030 zeer waarschijnlijk niet zal halen. Tegelijkertijd heeft de landbouw last van klimaatverandering. In hun advies 'Boeren in een veranderend klimaat'<\/a> pleit de WKR onder andere voor helder en stabiel beleid waardoor de landbouwsector wel hun rol kan pakken richting de klimaatdoelen én een meer klimaatbestendige landbouw. <\/p>" } , { "identifier": "element_556444", "type": "modularcontent", "gkzindexmanual": { "title": "", "gkz_content_id": ["1440087"] } } , { "type": "text", "html": "

Klimaatverandering en de landbouw<\/strong><\/h2>

De klimaatverandering<\/a> is voor boeren en tuinders nu al volop merkbaar. En dat zal in de toekomst alleen maar toenemen. Drogere zomers met meer kans op extreme buien, nattere winters en meer kans op wateroverlast zijn de voorspellingen. <\/p>

De gevolgen waren de afgelopen jaren al zichtbaar. In 2024 had 61% van de akkerbouwers last van een lagere opbrengst door droogte en extreme neerslag. Wateroverlast kan ook zorgen voor indirecte problemen, zoals meer kans op bodemverdichting en meer kans op plantziektes. Langdurige droogte zorgt vooral in Oost Nederland voor lage grondwaterstanden en daardoor langere opbrengsten in de akkerbouw. In de droge zomers van 2018 tot en met 2020 daalden gewasopbrengsten, zoals 15% bij zetmeelaardappelen en bij zaaiuien. Ook de opbrengst bij mais was in die jaren 10% lager. <\/p>

In de veehouderij is hittestress<\/a> een probleem in hete zomers, wat kan zorgen voor verminderde gezondheid en welzijn. Bij melkkoeien kan dit leiden tot een lagere melkproductie, dit zou tot 12% kunnen oplopen met lagere eiwit- en vetgehaltes. Ook kan extreme hitte leiden tot meer sterfte onder dieren, maar hierover zijn geen precieze cijfers bekend.<\/p>

Advies: bied meer dan een verdienmodel<\/strong><\/h2>

De WKR ziet dat de landbouw kwetsbaar is voor de effecten van klimaatverandering, zij zien ook dat de sector er onvoldoende in slaagt om met deze effecten om te gaan. In hun advies<\/a> schrijft de WKR dat boeren een grote rol zouden kunnen spelen bij het tegengaan en omgaan met klimaatverandering. Want zij zijn immers beheerders van een groot deel van onze natuur, water en bodem. Maar voor veel boeren ontbreekt perspectief om die rol te pakken. <\/p>

De raad bedoelt met perspectief meer dan alleen een verdienmodel, het gaat ook over een duidelijk en stabiel beleid. Ook gaat het over eigen regie. De WKR adviseert de ministers van LVVN en Klimaat en Groene Groei om de boeren nauw te betrekken bij besluitvorming over de toekomst van de landbouw. 'Herstel van vertrouwen is hierbij eerste voorwaarde', aldus de raad.<\/p>

Broeikasgasemissies door landbouw <\/strong><\/h2>

Hoe staat het er precies voor met de klimaatimpact van de landbouw? Allereerst de broeikasgasemissies. Het rapport 'Feiten en cijfers over de Nederlandse land-en tuinbouw'<\/a> laat zien dat deze emissies door landbouw tussen 2010 en 2020 stabiel zijn bleven, tussen 25 en 30 Mton CO2-equivalenten. Daarna daalden deze licht. In 2023 stegen de emissies naar 25 Mton CO2-eq, een stijging van 0,5 Mton ten opzichte van 2022.<\/p>

Op verschillende manieren stoot de landbouw broeikasgassen uit. Verbruik van aardgas door vooral de glastuinbouw is een grote bijdrage, net als fermentatie door rundvee. In 2021 zorgde dit beide voor 8,9 Mton CO2-eq van de totale uitstoot van 27,9 Mton CO2-eq. De overige bronnen zijn werktuigen, mestopslag, mestaanwending, mestverwerking en uitspoeling van stikstof.<\/p>

Opslag en emissies door landbouwbodems <\/strong><\/h2>

Bodems zorgen zowel voor opslag als uitstoot van CO2. In minerale bodems en veengronden liggen gemiddeld respectievelijk 90 en 191 ton koolstof per hectare opgeslagen. De potentie voor extra CO2-opslag in landbouwbodems wordt geschat op 0,9 Mton CO2 per jaar. <\/p>

Landgebruik door de landbouw is ook een bron van broeikasgasemissies, in 2023 bedroegen deze emissies ongeveer 4,7 Mton CO2-eq. Deze emissies komen vooral door oxidatie van organische stoffen in veenbodems. De oxidatie komt door de lage grondwaterstand in veengebieden. <\/p>

Overige emissies<\/strong><\/h2>

Naast broeikasgasemissies stoot de landbouw ook onder andere stikstof<\/a>, ammoniak en fijnstof uit. In 2020 bedroeg de uitstoot van de landbouw 28 kiloton stikstof (NOx), 105 kiloton ammoniak (NH3) en 5,6 kiloton fijnstof (PM10). Dat is respectievelijk 9%, 84% en 7% van de totale uitstoot van Nederland. <\/p>

De melkveehouderij is verantwoordelijk voor 34% van de stikstofuitstoot en voor 39% van de ammoniakuitstoot. Daarmee is de melkveehouderij de grootste bron van stikstof- en ammoniakuitstoot in de Nederlandse landbouw. Fijnstof wordt het meest uitgestoten door de pluimveehouderij, zij is verantwoordelijk voor 60% van de uitstoot. <\/p>

<\/p>" } , { "identifier": "element_556446", "type": "modularcontent", "gkn_frame": { "title": "Bodem", "text": "Het thema van februari is bodem, een breed begrip dat zich over het hele groene domein uitstrekt. De meeste boeren zien bodembeheer als de belangrijkste klimaatmaatregel. Ook voor waterbeheer en een gezonde natuur is de boden essentieel. Blijf Groen Kennisnet in de gaten houden voor meer informatie over de verschillende aspecten van bodem in het groene domein!" } } ] }, { "area": "sources", "title": "Bronnen", "elements": [ { "type": "text", "html": "

Bronnen<\/h2>" } , { "identifier": "element_556450", "type": "modularcontent", "gkzindexmanual": { "title": "", "gkz_content_id": [ "1440087", "1446155" ] } } , { "type": "text", "html": "

Meer informatie<\/h2>" } , { "identifier": "element_556452", "type": "modularcontent", "GKZ_searchelementquery": { "gkz_linktext": "Meer over kimaatimpact vind je in de kennisbank", "gkz_search_query": "https://library.wur.nl/WebQuery/gkn3?q=klimaatimpact&wq_flt=uitvoercode/id&wq_srt_desc=publicatiejaar" } } , { "identifier": "element_556454", "type": "modularcontent", "gkn_link": { "linktext": "Klik hier voor de vakinformatiepagina voor de melkveehouder", "link_url": "", "link_intern": { "title": "Vakinformatie voor de melkveehouder", "url": "/nl/groenkennisnet/melkveehouderij" } } } , { "identifier": "element_556456", "type": "modularcontent", "gkn_link": { "linktext": "Klik hier voor de vakinformatiepagina voor de akkerbouwer", "link_url": "", "link_intern": { "title": "Vakinformatie voor de akkerbouwer", "url": "/nl/groenkennisnet/akkerbouw" } } } , { "identifier": "element_556458", "type": "modularcontent", "gkn_link": { "linktext": "Klik hier voor de vakinformatiepagina voor de vollegrondstuinder", "link_url": "", "link_intern": { "title": "Vakinformatie voor de vollegronds­tuinder", "url": "/nl/groenkennisnet/tuinbouw" } } } , { "identifier": "element_556460", "type": "modularcontent", "gkn_link": { "linktext": "Klik hier voor de vakinformatiepagina voor de bollenteler", "link_url": "", "link_intern": { "title": "Vakinformatie voor de bollenteler", "url": "/nl/groenkennisnet/bollenteelt" } } } ] }, { "area": "related", "title": "Gerelateerd", "elements": [ ] }, { "area": "content3", "title": "Overig", "elements": [ ] } ] }