{ "type": "mediaitem", "identifier": "mediaitem_600989", "subtype": "wmammodularcontent_gkn_newsmediaitem", "title": "Studenten: 'Halvering veehouderij geen oplossing'", "navtitle": "", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/Studenten-Halvering-veehouderij-geen-oplossing-1.htm", "language": "nl_NL", "sections": [ { "identifier": "pagesection_18334988", "title": "GKN Configuratie", "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie.htm?pagesectionid=18334988&tsobjectid=18334988" }, { "identifier": "pagesection_18335139", "title": "GKN Menu", "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie.htm?pagesectionid=18335139&tsobjectid=18335139" }, { "identifier": "pagesection_18334944", "title": "GKN Footer logo's", "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie.htm?pagesectionid=18334944&tsobjectid=18334944" }, { "identifier": "pagesection_18334966", "title": "GKN Footer", "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie.htm?pagesectionid=18334966&tsobjectid=18334966" }, { "identifier": "pagesection_18335177", "title": "GKN Footer legal", "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie.htm?pagesectionid=18335177&tsobjectid=18335177" } ], "metadata" : { "id": 600989, "identifier": "mediaitem_600989", "contenttype": "wmammodularcontent_gkn_news", "contenttype_title": "contenttype_wmammodularcontent_gkn_news", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/Studenten-Halvering-veehouderij-geen-oplossing-1.htm", "title": "Studenten: 'Halvering veehouderij geen oplossing'", "lead": "Nadat de Raad van State eind mei 2019 het programma stikstof ongeldig heeft verklaard, zijn vergunningen voor woningbouw, bouw van stallen of aanleg van wegen ook ongeldig verklaard. De oplossing lijkt simpel: Halveer de veestapel. Maar dat voorstel leidt tot veel verontwaardiging.", "leadimage": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload_mm/f/6/f/cid600989_shutterstock_55226125_varkens_big.jpg", "width": 800, "height": 531, "focuspoint-x": -1, "focuspoint-y": -1, "alternative_text": "" }, "publication_date": "2019-09-11T07:00+02:00", "lastmodified_date": "2021-08-25T16:04+02:00", "expiration_date": "", "tags": [ "Dutch", "news", "gkn_home", "gkn_melkveehouderij", "gkn_dier", "gkn_varkenshouderij", "gkn_veehouderij", "gkn_etalage_kennisbank", "gkn_etalage_home", "dww_pluimvee", "GKN2IMPORT" ], "copyright": "", "external_id": "", "item_metadata": { "contentsubtype": "Nieuws", "theme": [ "gkn_etalage_kennisbank", "gkn_home", "gkn_veehouderij", "gkn_melkveehouderij", "dww_pluimvee", "gkn_varkenshouderij", "gkn_dier", "gkn_etalage_home" ], "keywords": [], "gkn_organization": { "title": "Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/Groen-Kennisnet-2.htm" }, "author": { "title": "Redactie Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/persoon/redactie-groen-kennisnet.htm" }, "contactperson": { "title": "Redactie Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/persoon/redactie-groen-kennisnet.htm" }, "link_extra_image": "", "subject_abstract": "", "target_audience_abstract": "", "region_abstract": "", "jumplinktext": "" } }, "contents": [ { "area": "main", "title": "Main", "elements": [ { "type": "text", "html": "

Het lijkt alsof er een einde komt aan de landbouw, zegt een HAS-student op een filmpje van omroep Brabant. Uit het filmpje blijkt de verontwaardiging van de studenten over het voorstel van D66 kamerlid Tjeerd de Groot. Die stelt voor de stikstofuitstoot uit de landbouw te verminderen door 50 miljoen minder kippen en 6 miljoen minder varkens te houden.<\/p>" } , { "type": "text", "html": "

<\/p>

Krimp veehouderij<\/h2>

De Nederlandse stikstofuitstoot is voor 70% afkomstig van de landbouw, waarvan een groot gedeelte uit de intensieve veehouderij komt, zo benadrukt De Groot. Omdat die veehouderij nog maar beperkt bijdraagt aan onze economie, zou je de veestapel fors moeten inkrimpen, aldus De Groot. En boeren zouden een overstap moeten maken naar kringlooplandbouw. Door vermindering van de stikstofuitstoot komt er dan ruimte voor woningbouw.<\/p>

Dat voorstel viel niet in goede aarde bij vertegenwoordigers uit de landbouwsector en de HAS-studenten. Er worden vraagtekens geplaatst bij de cijfers. Bovendien is het de vraag of die halvering een oplossing is voor de stikstofproblematiek. Eén van de studenten zegt in het filmpje dat het beter is samen na te denken over een oplossing. Want wat is er aan de hand?<\/p>

Stikstofdepositie<\/h2>

De depositie van stikstof is in Nederland te hoog. Met name in natuurgebieden zie je daarvan schade. Ammoniak (NH₃) die voornamelijk afkomstig uit de veehouderij zorgt voor vermesting en verzuring. De biodiversiteit staat daardoor onder druk. Daarnaast dragen stoffen als stikstofoxiden (NO, NO₂, NOx) en lachgas (N₂O) - afkomstig uit verkeer, vervoer en industrie - bij aan de stikstofdepositie.<\/p>

Uit gegevens van het Compendium voor de leefomgeving <\/a>blijkt dat de stikstofdepositie voor 60% uit Nederlandse bronnen afkomstig is. Daarvan is 42% afkomstig uit de veehouderij. De rundveehouderij draagt het meest bij aan de emissie van stikstof uit de landbouw (47%). De bijdrage van varkens (14%) en pluimvee (8%) is veel lager. Door gericht beleid is de stikstofemissie uit de veehouderij afgelopen decennia wel fors afgenomen. <\/p>

Zo is berekend dat de emissies van ammoniak door de land- en tuinbouw met in de periode 1990-2016 met ruim 65% is verminderd. Die afname is het gevolg van krimp van de veestapel, eiwitarm voer, afdekken van mestopslagen, emissiearm bemesten en emissiearme stallen. Maar de emissie van ammoniak uit de landbouw is nog steeds hoog. Die bedraagt nu per hectare landbouwgrond nog 60 kg ammoniak. Dat is het hoogst in de EU. Bovendien stagneert de daling van de stikstofemissie. <\/p>" } , { "type": "text", "html": "

<\/p>

Programma Aanpak Stikstof<\/h2>

Met het Programma Aanpak Stikstof (PAS)<\/a>, dat sinds 2015 in werking is, wilde de overheid de schade door de stikstofdepositie in Natura 2000-gebieden beperken. Voor elke bouwvergunning of bedrijfsuitbreiding die tot meer stikstofuitstoot zou leiden, werden compenserende maatregelen vastgesteld. Zo zou economische ontwikkeling plaats kunnen vinden zonder schade aan de natuur, was de gedachte.<\/p>

Maar in mei 2019 verklaarde de Raad van State het PAS ongeldig. Argument is onder meer dat je niet een vergunning mag verlenen voordat een compenserende maatregel in werking is getreden. Het PAS was in strijd met Europese regelgeving, aldus de RvS in een toelichting op video<\/a>. Het gevolg is dat er nu zo'n 18.000 projecten stil liggen. Dat gaat vaak om uitbreiding van veehouderijbedrijven, bestemmingsplannen, aanleg van wegen en woningbouw. Een oplossing is er nog niet. Wat de gevolgen zijn, lees je in de Factsheet stikstof<\/a>. De overheid werkt nu aan een nieuwe aanpak stikstof. <\/p>

(Bron foto: Shutterstock)<\/p>" } ] }, { "area": "sources", "title": "Bronnen", "elements": [ { "id": 18903690, "identifier": "element_18903690", "type": "list", "title": "Publicaties", "url": "", "items": [ { "item": "Ontwikkelingen in de stikstofdepositie<\/a>, rapport RIVM 2018", "indentlevel": 0 }, { "item": " Emissies naar lucht uit de landbouw in 2015 : Berekeningen met het model NEMA<\/a>, Wageningen, WOT Natuur & Milieu, oktober 2017", "indentlevel": 0 }, { "item": "Beantwoording feitelijke vragen van de vaste commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit over de brief over de uitspraak van het Hof van Justitie over het Programma Aanpak Stikstof (PAS)<\/a>, Kamerbrief februari 2019", "indentlevel": 0 }, { "item": " Factsheet stikstof Natura 2000<\/a>, juli 2019", "indentlevel": 0 }, { "item": "Programma Aanpak Stikstof 2015-2021 zoals gewijzigd na partiële herziening op 18 december 2017<\/a>, Rijksoverheid 2017", "indentlevel": 0 }, { "item": "PAS Landelijke monitoringsrapportage Natuur 2016<\/a> PAS Bureau 2017", "indentlevel": 0 } ] } , { "id": 18903698, "identifier": "element_18903698", "type": "list", "title": "Links", "url": "", "items": [ { "item": "Herkomst vermestende depositie<\/a>, Compendium voor de leefomgeving", "indentlevel": 0 }, { "item": "Overschrijding kritische depositiewaarden voor stikstof op natuur, 1995 - 2016<\/a> Compendium voor de leefomgeving", "indentlevel": 0 }, { "item": "Ammoniak<\/a> RIVM", "indentlevel": 0 }, { "item": "Voormalig Programma Aanpak Stikstof<\/a>, BIJ 12", "indentlevel": 0 }, { "item": "Programma Aanpak Stikstof (PAS)<\/a>, Natura 2000", "indentlevel": 0 }, { "item": "Videotoelichting Programma Aanpak Stikstof<\/a>, RvS juni 2019", "indentlevel": 0 }, { "item": "", "indentlevel": 0 } ] } , { "identifier": "element_18903707", "type": "contentitemslist", "title": "Relevante berichten", "mediaitems": [ { "identifier": "mediaitem_600927", "title": "Mogelijke maatregelen tegen stikstofovermaat", "contenttype": "wmammodularcontent_gkn_news", "contenttype_title": "contenttype_wmammodularcontent_gkn_news", "link": { "type": "internal", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/Mogelijke-maatregelen-tegen-stikstofovermaat-1.htm" }, "lead": "Nu duidelijk is dat Nederland te veel stikstof uitstoot, en het Programma Aanpak Stikstof (PAS) niet langer is toegestaan, moet er een oplossing komen voor dit ‘stikstofprobleem’. De adviescommissie onder leiding van Johan Remkes noemt mogelijke maatregelen met ook stevige impact voor de veehouderij.", "leadimage": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload_mm/9/8/3/cid600927_shutterstock_7740412_NL_snelweg_file.jpg", "width": 502, "height": 362, "focuspoint-x": -1, "focuspoint-y": -1, "alternative_text": "" }, "publication_date": "2019-09-25T14:00+02:00", "lastmodified_date": "2021-08-25T16:03+02:00", "expiration_date": "", "keywords": [ "Dutch", "news", "gkn_home", "gkn_veehouderij", "gkn_etalage_kennisbank", "gkn_etalage_home", "GKN2IMPORT" ], "item_metadata": { "contentsubtype": "Nieuws", "theme": [ "gkn_etalage_home", "gkn_etalage_kennisbank", "gkn_home" ], "keywords": [], "gkn_organization": { "title": "Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/Groen-Kennisnet-2.htm" }, "author": { "title": "Redactie Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/persoon/redactie-groen-kennisnet.htm" }, "contactperson": { "title": "Redactie Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/persoon/redactie-groen-kennisnet.htm" }, "link_extra_image": "", "subject_abstract": "", "target_audience_abstract": "", "region_abstract": "", "jumplinktext": "" } }, { "identifier": "mediaitem_600852", "title": "23 maatregelen Programmatische Aanpak Stikstof beoordeeld", "contenttype": "wmammodularcontent_gkn_news", "contenttype_title": "contenttype_wmammodularcontent_gkn_news", "link": { "type": "internal", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/23-maatregelen-Programmatische-Aanpak-Stikstof-beoordeeld-1.htm" }, "lead": "Programmatische Aanpak Stikstof (PAS) is een programma om de stikstofuitstoot rond Natura 2000-gebieden te verminderen. Een inventarisatie heeft voor de landbouw een pakket aan 23 mogelijke maatregelen opgeleverd. Die maatregelen zijn beoordeeld in een quickscan.", "leadimage": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload_mm/0/6/7/cid600852_shutterstock_133363001_NL_bemesten_injecteren.jpg", "width": 900, "height": 600, "focuspoint-x": -1, "focuspoint-y": -1, "alternative_text": "" }, "publication_date": "2019-04-03T07:00+02:00", "lastmodified_date": "2021-08-25T16:01+02:00", "expiration_date": "", "keywords": [ "Dutch", "news", "gkn_akkerbouw", "gkn_home", "gkn_leefomgeving", "gkn_dier", "gkn_veehouderij", "gkn_etalage_kennisbank", "gkn_etalage_home", "gkn_tuinbouw", "GKN2IMPORT" ], "item_metadata": { "contentsubtype": "Nieuws", "theme": [ "gkn_dier", "gkn_etalage_home", "gkn_etalage_kennisbank", "gkn_home", "gkn_veehouderij", "gkn_leefomgeving" ], "keywords": [], "gkn_organization": { "title": "Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/Groen-Kennisnet-2.htm" }, "author": { "title": "Redactie Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/persoon/redactie-groen-kennisnet.htm" }, "contactperson": { "title": "Redactie Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/persoon/redactie-groen-kennisnet.htm" }, "link_extra_image": "", "subject_abstract": "", "target_audience_abstract": "", "region_abstract": "", "jumplinktext": "" } }, { "identifier": "mediaitem_599840", "title": "Stijgende ammoniakemissie uit landbouw", "contenttype": "wmammodularcontent_gkn_news", "contenttype_title": "contenttype_wmammodularcontent_gkn_news", "link": { "type": "internal", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/Stijgende-ammoniakemissie-uit-landbouw-1.htm" }, "lead": "Sinds 1990 is de emissie van ammoniak uit dierlijke mest en kunstmest met tweederde gedaald, maar recente cijfers laten zien dat de ammoniakemissie weer stijgt. In 2014 bedroeg de totale ammoniakemissie 114,1 miljoen kilo, bijna 4 miljoen kilo meer dan in 2013.", "leadimage": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload_mm/a/1/9/cid599840_shutterstock_40294135_koe_mest.jpg", "width": 800, "height": 480, "focuspoint-x": -1, "focuspoint-y": -1, "alternative_text": "" }, "publication_date": "2017-09-19T12:00+02:00", "lastmodified_date": "2021-08-25T14:08+02:00", "expiration_date": "", "keywords": [ "Dutch", "news", "gkn_home", "gkn_leefomgeving", "gkn_melkveehouderij", "gkn_dier", "gkn_varkenshouderij", "gkn_veehouderij", "gkn_etalage_kennisbank", "gkn_etalage_home", "gkn_pluimveehouderij", "GKN2IMPORT" ], "item_metadata": { "contentsubtype": "Nieuws", "theme": [ "gkn_etalage_kennisbank", "gkn_home", "gkn_leefomgeving", "gkn_etalage_home", "gkn_dier", "gkn_melkveehouderij", "gkn_veehouderij", "gkn_pluimveehouderij", "gkn_varkenshouderij" ], "keywords": [], "gkn_organization": { "title": "Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/Groen-Kennisnet-2.htm" }, "author": { "title": "Redactie Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/persoon/redactie-groen-kennisnet.htm" }, "contactperson": { "title": "Redactie Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/persoon/redactie-groen-kennisnet.htm" }, "link_extra_image": "", "subject_abstract": "", "target_audience_abstract": "", "region_abstract": "", "jumplinktext": "" } }, { "identifier": "mediaitem_599084", "title": "Weidegang vermindert ammoniakuitstoot", "contenttype": "wmammodularcontent_gkn_news", "contenttype_title": "contenttype_wmammodularcontent_gkn_news", "link": { "type": "internal", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/Weidegang-vermindert-ammoniakuitstoot-1.htm" }, "lead": "Weidegang kan de ammoniakuitstoot in de rundveehouderij verminderen. Hoe langer koeien beweid worden, hoe lager de ammoniakreductie. Maar er zijn meer factoren van invloed: rantsoen en huisvesting spelen ook een rol.", "leadimage": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload_mm/4/c/d/cid599084_bulls-219952_1280.jpg", "width": 1280, "height": 851, "focuspoint-x": -1, "focuspoint-y": -1, "alternative_text": "" }, "publication_date": "2016-12-23T07:00+02:00", "lastmodified_date": "2021-08-25T13:31+02:00", "expiration_date": "", "keywords": [ "Dutch", "news", "gkn_home", "gkn_melkveehouderij", "gkn_dier", "gkn_veehouderij", "gkn_etalage_kennisbank", "gkn_etalage_home", "GKN2IMPORT", "gkn_udv", "gkn_greenport" ], "item_metadata": { "contentsubtype": "Nieuws", "theme": [ "gkn_dier", "gkn_etalage_home", "gkn_etalage_kennisbank", "gkn_home", "gkn_melkveehouderij", "gkn_udv", "gkn_veehouderij", "gkn_greenport" ], "keywords": [], "gkn_organization": { "title": "Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/Groen-Kennisnet-2.htm" }, "author": { "title": "Redactie Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/persoon/redactie-groen-kennisnet.htm" }, "contactperson": { "title": "Redactie Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/persoon/redactie-groen-kennisnet.htm" }, "link_extra_image": "", "subject_abstract": "", "target_audience_abstract": "", "region_abstract": "", "jumplinktext": "" } }, { "identifier": "mediaitem_596551", "title": "PAS niet zonder risico", "contenttype": "wmammodularcontent_gkn_news", "contenttype_title": "contenttype_wmammodularcontent_gkn_news", "link": { "type": "internal", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/PAS-niet-zonder-risico-1.htm" }, "lead": "De Programmatische Aanpak Stikstof is sinds 1 juli in werking getreden. Een project met kansen, maar ook met risico’s.", "leadimage": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload_mm/b/e/4/cid596551_pixabay-boominweiland--511055_1280.jpg", "width": 950, "height": 644, "focuspoint-x": -1, "focuspoint-y": -1, "alternative_text": "" }, "publication_date": "2015-07-23T16:15+02:00", "lastmodified_date": "2021-08-25T02:02+02:00", "expiration_date": "", "keywords": [ "Dutch", "news", "gkn_home", "gkn_leefomgeving", "gkn_melkveehouderij", "gkn_dier", "gkn_veehouderij", "gkn_etalage_kennisbank", "GKN2IMPORT", "gkn_udv", "gkn_greenport", "gkn_klimaat_en_energie" ], "item_metadata": { "contentsubtype": "Nieuws", "theme": [ "gkn_dier", "gkn_etalage_kennisbank", "gkn_home", "gkn_leefomgeving", "gkn_veehouderij", "gkn_melkveehouderij", "gkn_greenport", "gkn_udv", "gkn_klimaat_en_energie" ], "keywords": [], "gkn_organization": { "title": "Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/Groen-Kennisnet-2.htm" }, "author": { "title": "Redactie Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/persoon/redactie-groen-kennisnet.htm" }, "contactperson": { "title": "Redactie Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/persoon/redactie-groen-kennisnet.htm" }, "link_extra_image": "", "subject_abstract": "", "target_audience_abstract": "", "region_abstract": "", "jumplinktext": "" } } ] } , { "type": "text", "html": "

<\/p>


<\/p>" } ] }, { "area": "related", "title": "Gerelateerd", "elements": [ ] }, { "area": "content3", "title": "Overig", "elements": [ ] } ] }