{ "type": "mediaitem", "identifier": "mediaitem_601829", "subtype": "wmammodularcontent_gkn_newsmediaitem", "title": "Heideherstel na plaggen met kalk en fosfaat", "navtitle": "", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/Heideherstel-na-plaggen-met-kalk-en-fosfaat-1.htm", "language": "nl_NL", "sections": [ { "identifier": "pagesection_18334988", "title": "GKN Configuratie", "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie.htm?pagesectionid=18334988&tsobjectid=18334988" }, { "identifier": "pagesection_18335139", "title": "GKN Menu", "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie.htm?pagesectionid=18335139&tsobjectid=18335139" }, { "identifier": "pagesection_18334944", "title": "GKN Footer logo's", "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie.htm?pagesectionid=18334944&tsobjectid=18334944" }, { "identifier": "pagesection_18334966", "title": "GKN Footer", "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie.htm?pagesectionid=18334966&tsobjectid=18334966" }, { "identifier": "pagesection_18335177", "title": "GKN Footer legal", "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie.htm?pagesectionid=18335177&tsobjectid=18335177" } ], "metadata" : { "id": 601829, "identifier": "mediaitem_601829", "contenttype": "wmammodularcontent_gkn_news", "contenttype_title": "contenttype_wmammodularcontent_gkn_news", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/Heideherstel-na-plaggen-met-kalk-en-fosfaat-1.htm", "title": "Heideherstel na plaggen met kalk en fosfaat", "lead": "Om vergraste droge heide te herstellen passen terreinbeheerders het plaggen van de heidebodem toe. Maar daarmee ontstaat er ook een fosfaattekort. Dat kun je herstellen met een fosfaatgift in combinatie met kalk. Ook op lange termijn heeft dit een positief effect.", "leadimage": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload_mm/2/f/5/cid601829_loenermark%2520%25282%2529.JPG", "width": 800, "height": 600, "focuspoint-x": -1, "focuspoint-y": -1, "alternative_text": "" }, "publication_date": "2021-04-12T07:00+02:00", "lastmodified_date": "2021-08-25T17:16+02:00", "expiration_date": "", "tags": [ "Dutch", "news", "gkn_home", "gkn_leefomgeving", "gkn_etalage_kennisbank", "gkn_etalage_home", "gkn_terreinbeheer", "gkn_groenvoorziening", "GKN2IMPORT" ], "copyright": "", "external_id": "", "item_metadata": { "contentsubtype": "Nieuws", "theme": [ "gkn_etalage_kennisbank", "gkn_home" ], "keywords": [], "gkn_organization": { "title": "Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/Groen-Kennisnet-2.htm" }, "author": { "title": "Redactie Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/persoon/redactie-groen-kennisnet.htm" }, "contactperson": { "title": "Redactie Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/persoon/redactie-groen-kennisnet.htm" }, "link_extra_image": "", "subject_abstract": "", "target_audience_abstract": "", "region_abstract": "", "jumplinktext": "" } }, "contents": [ { "area": "main", "title": "Main", "elements": [ { "type": "text", "html": "

Door ophoping van stikstof in de bovenlaag van de grond vergrassen heidevelden. Je kunt door heidebodems te plaggen, die ophoping van stikstof opheffen, maar daarmee haal je ook organische stof en fosfaten weg. Omdat het herstel van het fosfaatniveau lang duurt, is in experimenten gekeken of je herstel kunt bevorderen door een fosfaatgift. Daarnaast is kalk toegevoegd om de verzuurde grond te bufferen. <\/p>

Bekalking<\/h2>

In 2012 is daarom op in Nationaal Park de Hoge Veluwe een experiment gestart waarbij in verschillende proefvlakken na het plaggen fosfaat of kalk is toegevoegd, of een combinatie van beide toevoegingen. De onderzoekers keken naar het effect op de vegetatieontwikkeling, op de ontwikkeling van de microfauna waarbij ze met name naar twee verwante veldkrekelsoorten keken (Gryllus campestris<\/em> en Gryllus bimaculatus<\/em>). En ze keken naar het effect op de bodemchemie. <\/p>

Uit de eerste resultaten, die in 2016 werden gepubliceerd, bleek dat de toevoeging van fosfaat en kalk (dolokal 2 ton per hectare) een positief effect hadden. Om de effecten op middellange termijn te volgen hebben de onderzoekers in de zomer van 2019 opnieuw gekeken wat het effect wat van de behandelingen van de proefvlakken op bodemchemie, vegetatie en microfauna. Ook na zeven jaar waren de effecten van de behandelingen nog duidelijk meetbaar in de proefvlakken.<\/p>

Verzuring<\/h2>

Zeven jaar na de bekalking is er nog steeds een pH-verhogend effect meetbaar. In niet bekalkte proefvlakken werd een pH van 3,4 gemeten, in bekalkte proefvlakken van 3,7. De grond is er dus minder zuur. Waar de kalkgift met fosfor werd gecombineerd werd een iets lagere pH gemeten. In het rapport<\/a> schrijven de onderzoekers als verklaring dat in die poefvlakken de vegetatie een iets hogere groeisnelheid kende, waardoor verzuring optrad door zuurproductie van de plantenwortels.

De vegetatie was sinds 2015 niet verder verbeterd. Mogelijk heeft dit te maken met de droge zomer van 2018. Omdat ook rundvee in het gebied is ingeschaard, heeft dat zijn effect op de vegetatieontwikkeling. Maar de behandelde proefvlakken laten wel een grotere soortenrijkdom zien dan de niet behandelde proefvlakken. De effecten op fauna was helaas moeilijker meetbaar door recente inscharing met rundvee.<\/p>

Aanbevelingen<\/h2>

In het rapport komen de onderzoekers met een aantal aanbevelingen voor het beheer. Voor herstel van de vegetatie na plaggen in vergraste droge heide is het goed maatregelen te nemen om de pH te herstellen en fosfaattekorten op te heffen. Toevoeging van fosfaat en kalk heeft een positief effect in combinatie met vervolgbeheer, stellen ze. In plaats van het snelwerkende dolokal zou je ook kunnen kiezen voor steenmeel, hoewel er nog niet veel kennis is van het effect van steenmeel op het herstel op langere termijn. <\/p>" } , { "id": 18928570, "identifier": "element_18928570", "type": "text", "title": "Rapport Fosfaattoevoeging heide", "url": "https://edepot.wur.nl/520324", "html": "" } , { "type": "text", "html": "

<\/p>

(Bron foto: Jan Nijman<\/em>)<\/p>" } ] }, { "area": "sources", "title": "Bronnen", "elements": [ { "id": 18928574, "identifier": "element_18928574", "type": "list", "title": "Publicaties", "url": "", "items": [ { "item": " Fosfaattoevoeging heide : effecten op bodem, vaatplanten en fauna zeven jaar na inzet<\/a>, rapport VBNE, Vereniging van Bos- en Natuurterreineigenaren 2019", "indentlevel": 0 }, { "item": "Wat kunnen we doen, wat moeten we laten? Herstel van het droog zandlandschap<\/a>, artikel Landschap 2017", "indentlevel": 0 }, { "item": "Monitoring OBN onderzoek “fosfaattoevoeging heide” : OBN-Deskundigenteam Droog zandlandschap<\/a>, rapport VBNE 2017", "indentlevel": 0 }, { "item": "Fosfaattoevoeging Heide<\/a>, rapport VBNE, Vereniging van Bos- en Natuurterreineigenaren 2016", "indentlevel": 0 }, { "item": "De nutriëntenbalans van droge heide<\/a>, Infoblad Veldwerkplaats 2016", "indentlevel": 0 } ] } , { "identifier": "element_18928581", "type": "contentitemslist", "title": "Relevante berichten", "mediaitems": [ { "identifier": "mediaitem_601424", "title": "Beheer heideveentjes afhankelijk van doelsoort", "contenttype": "wmammodularcontent_gkn_news", "contenttype_title": "contenttype_wmammodularcontent_gkn_news", "link": { "type": "internal", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/Beheer-heideveentjes-afhankelijk-van-doelsoort-1.htm" }, "lead": "Het gaat niet goed met zeldzame hoogveeninsecten. Het vermoeden bestaat dat het bos rondom veel voormalige heideveentjes daarop van invloed zijn. Maar uit onderzoek blijkt dat het van gewenste doelsoorten afhangt of zo'n boszone gekapt moet worden.", "leadimage": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload_mm/8/7/9/cid601424_smitsveen_IMG_1790.JPG", "width": 800, "height": 533, "focuspoint-x": -1, "focuspoint-y": -1, "alternative_text": "" }, "publication_date": "2020-05-07T07:00+02:00", "lastmodified_date": "2021-08-25T16:43+02:00", "expiration_date": "", "keywords": [ "Dutch", "news", "gkn_home", "gkn_leefomgeving", "gkn_etalage_kennisbank", "gkn_etalage_home", "gkn_terreinbeheer", "GKN2IMPORT" ], "item_metadata": { "contentsubtype": "Nieuws", "theme": [ "gkn_etalage_kennisbank", "gkn_home", "gkn_etalage_home", "gkn_leefomgeving" ], "keywords": [], "gkn_organization": { "title": "Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/Groen-Kennisnet-2.htm" }, "author": { "title": "Redactie Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/persoon/redactie-groen-kennisnet.htm" }, "contactperson": { "title": "Redactie Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/persoon/redactie-groen-kennisnet.htm" }, "link_extra_image": "", "subject_abstract": "", "target_audience_abstract": "", "region_abstract": "", "jumplinktext": "" } }, { "identifier": "mediaitem_600429", "title": "Steenmeel voor heideherstel", "contenttype": "wmammodularcontent_gkn_news", "contenttype_title": "contenttype_wmammodularcontent_gkn_news", "link": { "type": "internal", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/Steenmeel-voor-heideherstel-1.htm" }, "lead": "Door verzuring en stikstofdepositie staat de biodiversiteit van het Nederlandse heidelandschap onder druk. Uit onderzoek blijkt dat steenmeel een manier is om de verzuring op te heffen.", "leadimage": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload_mm/1/b/b/cid600429_veluwe-2173251_640.jpg", "width": 640, "height": 426, "focuspoint-x": -1, "focuspoint-y": -1, "alternative_text": "" }, "publication_date": "2018-11-08T12:00+02:00", "lastmodified_date": "2021-08-25T14:58+02:00", "expiration_date": "", "keywords": [ "Dutch", "news", "gkn_home", "gkn_leefomgeving", "gkn_etalage_kennisbank", "GKN2IMPORT" ], "item_metadata": { "contentsubtype": "Nieuws", "theme": [ "gkn_etalage_kennisbank", "gkn_home", "gkn_leefomgeving" ], "keywords": [], "gkn_organization": { "title": "Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/Groen-Kennisnet-2.htm" }, "author": { "title": "Redactie Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/persoon/redactie-groen-kennisnet.htm" }, "contactperson": { "title": "Redactie Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/persoon/redactie-groen-kennisnet.htm" }, "link_extra_image": "", "subject_abstract": "", "target_audience_abstract": "", "region_abstract": "", "jumplinktext": "" } }, { "identifier": "mediaitem_599471", "title": "Herstel van heischrale graslanden met maaisel", "contenttype": "wmammodularcontent_gkn_news", "contenttype_title": "contenttype_wmammodularcontent_gkn_news", "link": { "type": "internal", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/Herstel-van-heischrale-graslanden-met-maaisel-1.htm" }, "lead": "Het gaat niet goed met de heischrale graslanden. Door bodemverzuring verdwijnen waardevolle kenmerkende soorten als valkruid of tandjesgras. Toch blijkt het mogelijk nieuwe heischrale graslanden aan te leggen op voormalige landbouwgrond. Aanvoer van maaisel van elders stimuleert de ontwikkeling van een vegetatie.", "leadimage": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload_mm/5/9/d/cid599471_arnica_dwingelerveld_lr.jpg", "width": 783, "height": 600, "focuspoint-x": -1, "focuspoint-y": -1, "alternative_text": "" }, "publication_date": "2017-12-20T12:00+02:00", "lastmodified_date": "2021-08-25T14:03+02:00", "expiration_date": "", "keywords": [ "Dutch", "news", "gkn_home", "gkn_leefomgeving", "gkn_etalage_kennisbank", "GKN2IMPORT" ], "item_metadata": { "contentsubtype": "Nieuws", "theme": [ "gkn_etalage_kennisbank", "gkn_home", "gkn_leefomgeving" ], "keywords": [], "gkn_organization": { "title": "Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/Groen-Kennisnet-2.htm" }, "author": { "title": "Redactie Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/persoon/redactie-groen-kennisnet.htm" }, "contactperson": { "title": "Redactie Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/persoon/redactie-groen-kennisnet.htm" }, "link_extra_image": "", "subject_abstract": "", "target_audience_abstract": "", "region_abstract": "", "jumplinktext": "" } }, { "identifier": "mediaitem_599883", "title": "Moeizaam herstel van droog zandlandschap", "contenttype": "wmammodularcontent_gkn_news", "contenttype_title": "contenttype_wmammodularcontent_gkn_news", "link": { "type": "internal", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/Moeizaam-herstel-van-droog-zandlandschap-1.htm" }, "lead": "De hoge stikstofdepositie heeft een dramatisch effect op de biodiversiteit in het droge zandlandschap, denk aan heischrale graslanden of stuifzand. Door verzuring degradeert de bodem en is herstel van de biodiversiteit erg lastig.", "leadimage": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload_mm/7/3/f/cid599883_heathland-334632_960_720.jpg", "width": 960, "height": 686, "focuspoint-x": -1, "focuspoint-y": -1, "alternative_text": "" }, "publication_date": "2017-09-06T07:00+02:00", "lastmodified_date": "2021-08-25T14:09+02:00", "expiration_date": "", "keywords": [ "Dutch", "news", "gkn_home", "gkn_leefomgeving", "gkn_etalage_kennisbank", "GKN2IMPORT" ], "item_metadata": { "contentsubtype": "Nieuws", "theme": [ "gkn_etalage_kennisbank", "gkn_home", "gkn_leefomgeving" ], "keywords": [], "gkn_organization": { "title": "Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/Groen-Kennisnet-2.htm" }, "author": { "title": "Redactie Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/persoon/redactie-groen-kennisnet.htm" }, "contactperson": { "title": "Redactie Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/persoon/redactie-groen-kennisnet.htm" }, "link_extra_image": "", "subject_abstract": "", "target_audience_abstract": "", "region_abstract": "", "jumplinktext": "" } }, { "identifier": "mediaitem_599308", "title": "Heideherstel met fosfaat", "contenttype": "wmammodularcontent_gkn_news", "contenttype_title": "contenttype_wmammodularcontent_gkn_news", "link": { "type": "internal", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/Heideherstel-met-fosfaat-1.htm" }, "lead": "Droge heidegebieden zijn gevoelig voor vermesting en verzuring. Een overdaad aan stikstof zorgt dat de heidegebieden vergrassen. Door te plaggen in combinatie met fosfaatbemesting kun je de vegetatie snel herstellen.", "leadimage": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload_mm/f/c/0/cid599308_WKRP0E_Copyright_Shirley_Tienesen.jpg", "width": 862, "height": 647, "focuspoint-x": -1, "focuspoint-y": -1, "alternative_text": "" }, "publication_date": "2016-07-15T07:00+02:00", "lastmodified_date": "2021-08-25T13:35+02:00", "expiration_date": "", "keywords": [ "Dutch", "news", "gkn_home", "gkn_leefomgeving", "gkn_etalage_kennisbank", "GKN2IMPORT", "gkn_veerkrachtige_natuur" ], "item_metadata": { "contentsubtype": "Nieuws", "theme": [ "gkn_etalage_kennisbank", "gkn_home", "gkn_leefomgeving", "gkn_veerkrachtige_natuur" ], "keywords": [], "gkn_organization": { "title": "Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/Groen-Kennisnet-2.htm" }, "author": { "title": "Redactie Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/persoon/redactie-groen-kennisnet.htm" }, "contactperson": { "title": "Redactie Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/persoon/redactie-groen-kennisnet.htm" }, "link_extra_image": "", "subject_abstract": "", "target_audience_abstract": "", "region_abstract": "", "jumplinktext": "" } } ] } , { "type": "text", "html": "

<\/p>


<\/p>" } ] }, { "area": "related", "title": "Gerelateerd", "elements": [ ] }, { "area": "content3", "title": "Overig", "elements": [ ] } ] }