{ "type": "mediaitem", "identifier": "mediaitem_601024", "subtype": "wmammodularcontent_gkn_newsmediaitem", "title": "Gedifferentieerd beleid nodig voor CRISPR-Cas-techniek", "navtitle": "", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/Gedifferentieerd-beleid-nodig-voor-CRISPR-Cas-techniek-1.htm", "language": "nl_NL", "sections": [ { "identifier": "pagesection_18334988", "title": "GKN Configuratie", "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie.htm?pagesectionid=18334988&tsobjectid=18334988" }, { "identifier": "pagesection_18335139", "title": "GKN Menu", "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie.htm?pagesectionid=18335139&tsobjectid=18335139" }, { "identifier": "pagesection_18334944", "title": "GKN Footer logo's", "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie.htm?pagesectionid=18334944&tsobjectid=18334944" }, { "identifier": "pagesection_18334966", "title": "GKN Footer", "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie.htm?pagesectionid=18334966&tsobjectid=18334966" }, { "identifier": "pagesection_18335177", "title": "GKN Footer legal", "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie.htm?pagesectionid=18335177&tsobjectid=18335177" } ], "metadata" : { "id": 601024, "identifier": "mediaitem_601024", "contenttype": "wmammodularcontent_gkn_news", "contenttype_title": "contenttype_wmammodularcontent_gkn_news", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/Gedifferentieerd-beleid-nodig-voor-CRISPR-Cas-techniek-1.htm", "title": "Gedifferentieerd beleid nodig voor CRISPR-Cas-techniek", "lead": "Met de nieuwe CRISPR-Cas9-techniek zou je een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan de verduurzaming van de landbouw. Maar binnen de EU valt die techniek nu onder de ggo-richtlijn. Het Rathenau Insitituut bepleit een gedifferentieerd beleid op basis van een risicobeoordeling.", "leadimage": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload_mm/9/8/0/cid601024_134081037.jpg", "width": 1024, "height": 768, "focuspoint-x": -1, "focuspoint-y": -1, "alternative_text": "" }, "publication_date": "2019-11-18T07:00+02:00", "lastmodified_date": "2021-08-25T16:05+02:00", "expiration_date": "", "tags": [ "Dutch", "news", "gkn_akkerbouw", "gkn_home", "gkn_plant", "gkn_etalage_kennisbank", "gkn_etalage_home", "gkn_plantgezondheid", "gkn_precisielandbouw", "GKN2IMPORT" ], "copyright": "", "external_id": "", "item_metadata": { "contentsubtype": "Nieuws", "theme": [ "gkn_etalage_kennisbank", "gkn_home", "gkn_etalage_home", "gkn_plant", "gkn_plantgezondheid" ], "keywords": [], "gkn_organization": { "title": "Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/Groen-Kennisnet-2.htm" }, "author": { "title": "Redactie Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/persoon/redactie-groen-kennisnet.htm" }, "contactperson": { "title": "Redactie Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/persoon/redactie-groen-kennisnet.htm" }, "link_extra_image": "", "subject_abstract": "", "target_audience_abstract": "", "region_abstract": "", "jumplinktext": "" } }, "contents": [ { "area": "main", "title": "Main", "elements": [ { "type": "text", "html": "

Met de ontdekking van de CRISPR-Cas9-techniek kun je het erfelijk materiaal van organismen veel makkelijker, goedkoper en sneller veranderen dan met de meer klassieke technieken voor genetische modificatie. Je kunt zelfs hele kleine veranderingen in het genoom aanbrengen, zonder dat je nieuw of vreemd DNA gebruikt.<\/p>

GGO-richtlijn<\/h2>

Omdat de Crispr-CAS-techniek een belangrijke rol zou kunnen spelen in de verduurzaming van de landbouw, hebben verschillende belanghebbenden er voor gepleit deze techniek vrij te stellen van de Europese ggo-richtlijnen, de richtlijnen voor genetisch gemodificeerde organismen (ggo's). Maar in juli 2018 heeft het Europese Hof van Justitie bepaald dat alleen mutagenesetechnieken die hun veiligheid op lange termijn bewezen hebben, onder een vrijstelling kunnen vallen. Omdat CRISPR-Cas een nieuwe techniek is, is er geen vrijstelling.<\/p>

Sinds die uitspraak is het debat over CRISPR-Cas nog niet verstomd. Omdat de risico's van die nieuwe techniek waarschijnlijk veel kleiner zijn dan van klassieke mutagenesetechnieken, zou juist deze techniek een vrijstelling moeten hebben, vinden onder meer plantenveredelingsbedrijven en onderzoeksinstituten. Maar het genetisch veranderen van planten en gewassen is al langere tijd maatschappelijk controversieel. Met een vrijstelling biedt je geen ruimte voor het mee laten wegen van ecologische, maatschappelijk culturele of ethische aspecten, stelt het Rathenau Insituut. <\/p>

Gedifferentieerd beleid <\/h2>

In het rapport 'Genome editing bij planten en gewassen<\/a>' komt het Rathenau Instituut daarom met een derde mogelijkheid: een gedifferentieerd beoordelingsproces waarbij je een afweging maakt tussen de risico's, landbouwkundige uitdagingen en maatschappelijke zorgen. Zo'n gedifferentieerde aanpak bestaal al langer voor het werken met ggo’s in afgesloten ruimten, zoals in laboratoria en kassen. <\/p>

Bovendien heeft Noorwegen laten zien dan het kan. Dat land maakt al decennia een integrale afweging tussen risico’s en maatschappelijke waarden. En Noorwegen wil dit beleid nu aanpassen met een differentiatie in risicobeoordeling. Een belangrijk voordeel is dat er bij de toelating van planten en gewassen systematisch aandacht is voor de wenselijkheid van ggo’s en hun bijdrage aan maatschappelijke uitdagingen, alsmede de zorgen van burgers.<\/p>" } , { "id": 18904666, "identifier": "element_18904666", "type": "text", "title": "Download het rapport", "url": "http://edepot.wur.nl/472239", "html": "" } , { "type": "text", "html": "

<\/p>

(Bron foto: Thinkstock)<\/em><\/p>" } ] }, { "area": "sources", "title": "Bronnen", "elements": [ { "id": 18904670, "identifier": "element_18904670", "type": "list", "title": "Publicaties", "url": "", "items": [ { "item": "Genome editing bij planten en gewassen<\/a>. Rapport Rathenau instituut 2019", "indentlevel": 0 }, { "item": "Discussie op internationale conferentie CRISPRcon: Hoe verder met crispr-cas?<\/a> artikel Wageningen World 2019", "indentlevel": 0 }, { "item": "Hoe verder met CRISPR-Cas: ‘Laat toelating afhangen van toegevoegde waarde’<\/a>, artikel Resource juni 2019", "indentlevel": 0 }, { "item": "Innovatie in de verdrukking: Europese uitspraak over CRISPR-Cas heeft grote gevolgen<\/a>, artikel Resource, oktober 2018", "indentlevel": 0 } ] } , { "id": 18904676, "identifier": "element_18904676", "type": "list", "title": "Links", "url": "", "items": [ { "item": "Plantgezondheid: maatschappelijke inbedding van innovatie<\/a>, artikel Rathenau Instituut 20 juni 2019", "indentlevel": 0 }, { "item": "Nieuwe technieken plantenveredeling, dossier Groen Kennisnet", "indentlevel": 0 } ] } , { "identifier": "element_18904680", "type": "contentitemslist", "title": "Relevante berichten", "mediaitems": [ { "identifier": "mediaitem_600143", "title": "EU remt innovatie met CRISPR-Cas", "contenttype": "wmammodularcontent_gkn_news", "contenttype_title": "contenttype_wmammodularcontent_gkn_news", "link": { "type": "internal", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/EU-remt-innovatie-met-CRISPR-Cas-1.htm" }, "lead": "Met de CRISPR-Cas-techniek kun je heel gericht mutaties aanbrengen in het DNA waardoor je veel sneller aan innovatie in de land- en tuinbouw kunt werken. Binnen de EU valt deze techniek onder de strenge wetgeving voor genetisch gemodificeerde organismen. Veredelingsbedrijven trekken hun conclusies.", "leadimage": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload_mm/1/9/b/cid600143_shutterstock_552129673_DNA.jpg", "width": 900, "height": 600, "focuspoint-x": -1, "focuspoint-y": -1, "alternative_text": "" }, "publication_date": "2018-11-27T12:00+02:00", "lastmodified_date": "2021-08-25T14:53+02:00", "expiration_date": "", "keywords": [ "Dutch", "news", "gkn_home", "gkn_dier", "gkn_plant", "gkn_etalage_kennisbank", "gkn_etalage_home", "gkn_plantgezondheid", "GKN2IMPORT" ], "item_metadata": { "contentsubtype": "Nieuws", "theme": [ "gkn_etalage_kennisbank", "gkn_home", "gkn_plant", "gkn_plantgezondheid", "gkn_dier", "gkn_etalage_home" ], "keywords": [], "gkn_organization": { "title": "Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/Groen-Kennisnet-2.htm" }, "author": { "title": "Redactie Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/persoon/redactie-groen-kennisnet.htm" }, "contactperson": { "title": "Redactie Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/persoon/redactie-groen-kennisnet.htm" }, "link_extra_image": "", "subject_abstract": "", "target_audience_abstract": "", "region_abstract": "", "jumplinktext": "" } }, { "identifier": "mediaitem_600126", "title": "Plantenveredeling in een stroomversnelling", "contenttype": "wmammodularcontent_gkn_news", "contenttype_title": "contenttype_wmammodularcontent_gkn_news", "link": { "type": "internal", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/Plantenveredeling-in-een-stroomversnelling-1.htm" }, "lead": "Al meer dan 100 jaar werken Wageningse veredelaars aan nieuwe plantenrassen. In de loop van de tijd verschoof de aandacht van opbrengstverhoging naar andere veredelingsdoelen. En nieuwe technieken zorgden ervoor dat veredeling in een stroomversnelling is gekomen.", "leadimage": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload_mm/4/f/f/cid600126_appels.JPG", "width": 800, "height": 533, "focuspoint-x": -1, "focuspoint-y": -1, "alternative_text": "" }, "publication_date": "2018-11-12T12:00+02:00", "lastmodified_date": "2021-08-25T14:53+02:00", "expiration_date": "", "keywords": [ "Dutch", "news", "gkn_home", "gkn_plant", "gkn_etalage_kennisbank", "gkn_etalage_home", "gkn_plantgezondheid", "gkn_plantaardige_bronnen", "GKN2IMPORT" ], "item_metadata": { "contentsubtype": "Nieuws", "theme": [ "gkn_etalage_kennisbank", "gkn_home", "gkn_etalage_home", "gkn_plant", "gkn_plantgezondheid", "gkn_plantaardige_bronnen" ], "keywords": [], "gkn_organization": { "title": "Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/Groen-Kennisnet-2.htm" }, "author": { "title": "Redactie Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/persoon/redactie-groen-kennisnet.htm" }, "contactperson": { "title": "Redactie Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/persoon/redactie-groen-kennisnet.htm" }, "link_extra_image": "", "subject_abstract": "", "target_audience_abstract": "", "region_abstract": "", "jumplinktext": "" } }, { "identifier": "mediaitem_599932", "title": "Genen knippen met CRISPR-Cas", "contenttype": "wmammodularcontent_gkn_news", "contenttype_title": "contenttype_wmammodularcontent_gkn_news", "link": { "type": "internal", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/Genen-knippen-met-CRISPR-Cas-1.htm" }, "lead": "Met de nieuwe CRISPR-Cas9 techniek kun je snel en heel gericht veranderingen in het DNA aanbrengen. Met die techniek kun je het DNA opknippen om daar een ander stukje DNA in te bouwen. Zo kun je genen repareren of aanpassen.", "leadimage": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload_mm/d/1/e/cid599932_dna-163466_1280.jpg", "width": 1280, "height": 720, "focuspoint-x": -1, "focuspoint-y": -1, "alternative_text": "" }, "publication_date": "2018-01-24T07:00+02:00", "lastmodified_date": "2021-08-25T14:50+02:00", "expiration_date": "", "keywords": [ "Dutch", "news", "gkn_home", "gkn_dier", "gkn_plant", "gkn_veehouderij", "gkn_etalage_kennisbank", "gkn_etalage_home", "gkn_plantgezondheid", "GKN2IMPORT" ], "item_metadata": { "contentsubtype": "Nieuws", "theme": [ "gkn_dier", "gkn_etalage_kennisbank", "gkn_home", "gkn_plant", "gkn_plantgezondheid", "gkn_veehouderij", "gkn_etalage_home" ], "keywords": [], "gkn_organization": { "title": "Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/Groen-Kennisnet-2.htm" }, "author": { "title": "Redactie Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/persoon/redactie-groen-kennisnet.htm" }, "contactperson": { "title": "Redactie Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/persoon/redactie-groen-kennisnet.htm" }, "link_extra_image": "", "subject_abstract": "", "target_audience_abstract": "", "region_abstract": "", "jumplinktext": "" } } ] } , { "type": "text", "html": "

<\/p>


<\/p>" } ] }, { "area": "related", "title": "Gerelateerd", "elements": [ ] }, { "area": "content3", "title": "Overig", "elements": [ ] } ] }