{ "type": "mediaitem", "identifier": "mediaitem_721640", "subtype": "wmammodularcontent_gkn_dossier", "title": "Oost-Aziatische Boktor (Anoplophora chinensis)", "navtitle": "", "url": "/nl/groenkennisnet/dossier/oost-aziatische-boktor-dossier.htm", "language": "nl_NL", "sections": [ { "identifier": "pagesection_18334988", "title": "GKN Configuratie", "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie.htm?pagesectionid=18334988&tsobjectid=18334988" }, { "identifier": "pagesection_18335139", "title": "GKN Menu", "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie.htm?pagesectionid=18335139&tsobjectid=18335139" }, { "identifier": "pagesection_18334944", "title": "GKN Footer logo's", "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie.htm?pagesectionid=18334944&tsobjectid=18334944" }, { "identifier": "pagesection_18334966", "title": "GKN Footer", "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie.htm?pagesectionid=18334966&tsobjectid=18334966" }, { "identifier": "pagesection_18335177", "title": "GKN Footer legal", "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie.htm?pagesectionid=18335177&tsobjectid=18335177" } ], "metadata" : { "id": 721640, "identifier": "mediaitem_721640", "contenttype": "wmammodularcontent_gkn_dossier", "contenttype_title": "contenttype_wmammodularcontent_gkn_dossier", "url": "/nl/groenkennisnet/dossier/oost-aziatische-boktor-dossier.htm", "title": "Oost-Aziatische Boktor (Anoplophora chinensis)", "lead": "De Oost-Aziatische Boktor (Anoplophora chinensis) is een kever uit de familie van boktorren waarvan de larven zich voeden met hout. De boktor heeft in de Europese Unie de status van quarantaine organisme, en er geldt een meldings- en bestrijdingsplicht. De soort komt niet voor in Nederland, maar zou zich heel goed kunnen vestigen in ons klimaat en kan dan veel schade veroorzaken, met name aan jonge bomen en bonsais. De Oost-Aziatische boktor lijkt uiterlijk sterk op de Aziatische boktor (Anoplophora glabripennis), ook een quarantaine organisme. Foto’s door Matteo Maspero, met toestemming.", "leadimage": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload_mm/9/b/1/682343_fullimage_aziatische-boktor.jpg", "width": 1280, "height": 720, "focuspoint-x": -1, "focuspoint-y": -1, "alternative_text": "Anoplophora chinensis - KKPCW - Wikimedia Commons", "photographer": "KKPCW", "photographer_hyperlink": "", "photo_license": "Creative Commons Licence", "photo_license_hyperlink": "", "source_info": "Wikimedia Commons", "source_info_hyperlink": "https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Anoplophora_chinensis_on_the_leaf_-_2.jpg", "keywords": [] }, "publication_date": "2023-02-20T11:40+02:00", "lastmodified_date": "2023-03-08T15:46+02:00", "expiration_date": "", "tags": [ "Dutch", "gkn_home", "Dossier" ], "copyright": "", "external_id": "", "item_metadata": { "contentsubtype": "Dossier", "theme": ["gkn_home"], "keywords": [], "video_header": "", "gkn_organization": { "title": "Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/groen-kennisnet-2.htm" }, "contactperson": { "title": "Redactie Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/redactie-groen-kennisnet.htm" }, "experts": [], "link_extra_image": "", "last_update": "" } }, "contents": [ { "area": "main", "title": "Main", "elements": [ ] }, { "area": "uiterlijkenbiologie", "title": "Uiterlijk en biologie", "contentarea_template": { "id": "contenttemplate_dossier", "name": "contenttemplate_dossier"},"background": true,"contentarea_leadtext": "De Oost-Aziatische boktor is ongeveer 1 cm breed en 2 tot 4 cm lang. De dekschilden zijn zwart en hebben meestal wittige vlekjes, met een ruw gedeelte vlak achter de kop. De lange antennes zijn zwart met blauwgrijze strepen. Bij mannetjes zijn de antennes ongeveer 2 keer zo lang als het lichaam, bij vrouwtjes anderhalf keer. De larven hebben geen poten, worden zo’n 3 tot 5 cm lang, zijn crèmekleurig en hebben een bruinige verharde kop. Poppen zijn 2,5 tot 4 cm lang en wit, en hebben door de lange antennes van de kevers een karakteristieke vorm. ", "elements": [ { "type": "text", "html": "

De levenscyclus van de Oost-Aziatische boktor duurt één of twee jaar afhankelijk van hoeveel ze groeien in het eerste jaar. De kevers zijn het meest actief van mei tot en met juli. Ze kunnen 1 tot 3 km afleggen in hun leven, maar de meesten blijven in de buurt van de boom waar ze zich op ontwikkeld hebben. De boktorren leggen eitjes (5-7 mm lange witte eitjes) in de schors van de boom laag bij de grond of in bovengrondse worteldelen, ze maken hiervoor een T-vormige uitsparing. Larven maken tunnels onder de schors en eten later van dieper gelegen spint en hardhout. De meeste larven vreten zich een weg naar beneden en voeden zich in de wortels. Als de larven een bepaald gewicht hebben bereikt vóór de winterrustperiode, dan gaan ze het volgende voorjaar verpoppen. Volwassen boktorren verlaten de boom door ronde uitvlieggaten met een diameter van 1 tot 1.5 cm aan de basis van de stam of op bovengrondse worteldelen. <\/p>

Bekijk foto's:<\/p>

Klik hier<\/a> om te bekijken hoe een boktor een ei legt in de wortelbasis van een boom.<\/p>

Of bekijk de foto van een ei van de Oost-Aziatische boktor.<\/a><\/p>

Larve in hout<\/a><\/p>

Pop van de Oost-Aziatische boktor in hout<\/a><\/a><\/p>

Een volwassen kever vreet zich een weg naar buiten<\/a><\/a><\/p>" } , { "type": "image", "identifier": "element_34098569", "id": 34098569, "alignment": "CLEAR", "alternative_text": "", "sub_text": "", "image": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload/0476a9ae-bbc1-47c1-88b7-97dfad424408_Een%20volwassen%20kever%20vreet%20zich%20een%20weg%20naar%20buiten.jpg", "width": 601, "height": 451, "focuspoint-x": -1, "focuspoint-y": -1, "alternative_text": "" }, "link": {} } , { "type": "image", "identifier": "element_34097989", "id": 34097989, "alignment": "CLEAR", "alternative_text": "", "sub_text": "", "image": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload/6fed5d40-23f9-472e-b2c0-0cfdfeaa68b2_Pop%20van%20de%20Oost-Aziatische%20boktor%20in%20hout.jpg", "width": 601, "height": 400, "focuspoint-x": -1, "focuspoint-y": -1, "alternative_text": "" }, "link": {} } , { "type": "text", "html": "

<\/p>

    <\/ol>" } , { "type": "image", "identifier": "element_34097987", "id": 34097987, "alignment": "CLEAR", "alternative_text": "", "sub_text": "", "image": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload/4c28bc1e-861b-4659-ad44-69c9110ffd46_larve%20in%20hout%20OA.jpg", "width": 601, "height": 451, "focuspoint-x": -1, "focuspoint-y": -1, "alternative_text": "" }, "link": {} } , { "type": "image", "identifier": "element_33863068", "id": 33863068, "alignment": "CLEAR", "alternative_text": "", "sub_text": "", "image": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload/5815da6a-c8fb-46eb-8f18-5c8b36aacd1e_boktor1.jpg", "width": 601, "height": 451, "focuspoint-x": -1, "focuspoint-y": -1, "alternative_text": "" }, "link": {} } , { "type": "text", "html": "

    Of bekijk de foto van een ei van de Oost-Aziatische boktor.<\/a><\/p>" } , { "type": "image", "identifier": "element_33863264", "id": 33863264, "alignment": "CLEAR", "alternative_text": "", "sub_text": "", "image": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload/53205652-56c3-4c52-9581-d748be109b7d_boktor2.jpg", "width": 601, "height": 451, "focuspoint-x": -1, "focuspoint-y": -1, "alternative_text": "" }, "link": {} } , { "identifier": "element_33507807", "type": "modularcontent", "gkzindexmanual": { "title": "", "gkz_content_id": ["399128"] } } , { "identifier": "element_33507613", "type": "modularcontent", "GKZ_searchelementquery": { "gkz_linktext": "Zoekvraag", "gkz_search_query": "" } } ] }, { "area": "verwarringmetanderesoorten", "title": "Verwarring met andere soorten", "contentarea_template": { "id": "contenttemplate_dossier", "name": "contenttemplate_dossier"},"background": false,"contentarea_leadtext": "Volwassen kevers lijken niet op andere boktorsoorten die in Europa voorkomen. Alleen wanneer oudere kevers de vlekken op de dekschilden en antennes verliezen kunnen ze lijken op uniform zwarte boktorren. De Oost-Aziatische boktor lijkt uiterlijk sterk op de Aziatische boktor (Anoplophora glabripennis) welke ook de status van quarantaine organisme heeft. Bij de Oost-Aziatische boktor zijn de dekschilden ruw aan de basis terwijl deze bij de Aziatische boktor glad zijn. Het schadepatroon van de twee soorten verschilt; waar de Aziatische boktor eieren hoog in de boom legt en de larven in de takken leven, legt de Oost-Aziatische boktor haar eieren bij de stambasis en voeden de larven zich veelal in de wortels.", "elements": [ { "type": "text", "html": "

    De larven zijn moeilijk te onderscheiden van de larven van andere boktorsoorten, en de symptomen kunnen overeenkomen met algemeen voorkomende Nederlandse insectensoorten. De larven van de grote populierenboktor, hoornaarvlinder en wilgenhoutvlinder maken bijvoorbeeld ook boorgangen in het hout van de stam. Voor gedetailleerde informatie over hoe je de Oost-Aziatische boktor herkent (inclusief foto’s van verwante soorten) zie hier: https://www.nvwa.nl/documenten/plant/plantenpaspoort/opa/publicaties/anoplophora-chinensis-en-anoplophora-glabripennis<\/a> <\/p>" } , { "identifier": "element_34090821", "type": "modularcontent", "gkzindexmanual": { "title": "", "gkz_content_id": ["1204287"] } } , { "identifier": "element_33507619", "type": "modularcontent", "GKZ_searchelementquery": { "gkz_linktext": "Zoekvraag", "gkz_search_query": "" } } ] }, { "area": "symptomenenschade", "title": "Symptomen en schade ", "contentarea_template": { "id": "contenttemplate_dossier", "name": "contenttemplate_dossier"},"background": true,"contentarea_leadtext": "Volwassen boktorren eten bladeren en schillen van jonge takken. De larven zijn echter de échte boosdoeners, zij vreten zich een weg door het hout en richten daarmee grote schade aan aan de boom. Vreterij door larven kan de sapstroom in de boom verstoren en kan zorgen voor structurele zwakheden. Dit kan zich uiten in donkere plekken op de schors, afgestorven takken, slechte bladstand, en gevoeligheid voor windschade. Bij zware aantasting leidt dit uiteindelijk tot sterfte. De soort valt zowel gezonde als verzwakte bomen aan en kan zich ook nestelen in kleinere bomen zoals bonsai, jonge aanplant of bomen in potten. ", "elements": [ { "type": "text", "html": "

    In het gebied van oorsprong veroorzaakt de soort economische schade voor de fruitteeltsector, vooral in citrussoorten, vandaar de Engelse naam ‘Citrus longhorned beetle’. <\/p>

    Bekijk de foto's:<\/p>

    Volwassen boktor veroorzaakt schade aan twijg<\/a><\/p>

    Omgezaagde boom met boorgangen van Oost-Aziatische boktor<\/a><\/p>" } , { "type": "image", "identifier": "element_34098760", "id": 34098760, "alignment": "CLEAR", "alternative_text": "", "sub_text": "", "image": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload/58114b17-05e1-420d-b2c6-0241278e4173_Omgezaagde%20boom%20met%20boorgangen%20van%20Oost-Aziatische%20boktor.jpg", "width": 601, "height": 451, "focuspoint-x": -1, "focuspoint-y": -1, "alternative_text": "" }, "link": {} } , { "type": "image", "identifier": "element_34098758", "id": 34098758, "alignment": "CLEAR", "alternative_text": "", "sub_text": "", "image": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload/53fd4c7e-044a-4dbc-8453-261f2501526e_Volwassen%20boktor%20veroorzaakt%20schade%20aan%20twijg.jpg", "width": 601, "height": 802, "focuspoint-x": -1, "focuspoint-y": -1, "alternative_text": "" }, "link": {} } , { "type": "text", "html": "

    <\/p>

    <\/p>" } , { "identifier": "element_33507875", "type": "modularcontent", "gkzindexmanual": { "title": "", "gkz_content_id": ["892918"] } } , { "identifier": "element_33507625", "type": "modularcontent", "GKZ_searchelementquery": { "gkz_linktext": "Zoekvraag", "gkz_search_query": "" } } ] }, { "area": "waardplanten", "title": "Waardplanten", "contentarea_template": { "id": "contenttemplate_dossier", "name": "contenttemplate_dossier"},"background": false,"contentarea_leadtext": "De Oost-Aziatische boktor is uiterst polyfaag, dat betekent dat deze kever heel veel waardplanten heeft. ", "elements": [ { "type": "text", "html": "

    Meer dan 100 boomsoorten uit ruim 30 plantenfamilies zijn aangemerkt als waardplant. In Europa heeft de Oost-Aziatische boktor complete ontwikkeling doorgemaakt op in ieder geval de volgende genera: Acer<\/em>, Aesculus<\/em>, Alnus<\/em>, Betula<\/em>, Carpinus<\/em>, Citrus<\/em>, Cornus<\/em>, Corylus<\/em>, Cotoneaster<\/em>, Crataegus<\/em>, Fagus<\/em>, Lagerstroemia<\/em>, Liquidambar<\/em>, Malus<\/em>, Platanus<\/em>, Populus<\/em>, Prunus<\/em>, Pyrus<\/em>, Quercus<\/em>, Rhodondendron<\/em>, Rosa<\/em>, Salix<\/em>, Sorbus<\/em> en Ulmus<\/em>. Daarnaast is ook eileg en gedeeltelijke larvale ontwikkeling vastgesteld op Acacia<\/em>, Cryptomeria<\/em>, Viburnum<\/em>, Ficus<\/em> en Eriobotrya<\/em>. De European and Mediterranean Plant Protection Organization (EPPO) houdt een lijst van waardplanten bij: https://gd.eppo.int/taxon/ANOLCN/hosts<\/a>.<\/p>

    In de praktijk is de Oost-Aziatische boktor in Europa voornamelijk op Acer<\/em> waargenomen, gevolgd door Betula<\/em> en Corylus<\/em>. <\/p>" } , { "identifier": "element_34090946", "type": "modularcontent", "gkzindexmanual": { "title": "", "gkz_content_id": ["1204295"] } } , { "identifier": "element_33507631", "type": "modularcontent", "GKZ_searchelementquery": { "gkz_linktext": "Zoekvraag", "gkz_search_query": "" } } ] }, { "area": "verspreiding", "title": "Verspreiding", "contentarea_template": { "id": "contenttemplate_dossier", "name": "contenttemplate_dossier"},"background": false,"contentarea_leadtext": "De Oost-Aziatische boktor komt van nature voor in China, Korea en Japan. Verspreiding vindt plaats via invoer van bomen uit besmette gebieden in Oost-Azië, met name invoer van Acer uit China. ", "elements": [ { "type": "text", "html": "

    Buiten Azië komt de soort tot dusver alleen in Europa voor. Sinds 1980 zijn Oost-Aziatische boktorren ruim 100 keer onderschept en gerapporteerd in Europa. In Noord-Italië is de soort het meest gevonden, en ondanks intensieve maatregelen komt de boktor nog voor in de regio’s Lombardije en Toscane. In Kroatië werden in 2019 kevers gevonden in een kwekerij van blauwe bes in de buurt van Zadar, in hetzelfde gebied werden in 2021 en 2022 aantastingen waargenomen in bomen van genera Acer <\/em>en Platanus<\/em>. <\/p>

    Momenteel komt de Oost-Aziatische boktor niet voor in Nederland, wel zijn er een aantal uitbraken geweest de afgelopen 20 jaar. In 2008 werden in het Westland 26 larven en 22 uitvlieggaten gevonden in bomen in het stedelijk groen. Een jaar later werden op dezelfde plek nog 3 geïnfesteerde planten ontdekt. In 2010 werden een uitvlieggat en twee larven gevonden in een Carpinus<\/em>-boom in Boskoop. In beide gevallen waren de vondsten direct naast een bedrijf dat Acer-<\/em>plantgoed uit China importeerde. Rondom beide locaties zijn alle potentiële waardplanten in een straal van 100 meter rondom de geïnfesteerde bomen vernietigd, meer dan 85.000 planten.<\/p>

    EPPO houdt de huidige verspreiding en een overzicht van meldingen in verschillende landen bij: https://gd.eppo.int/taxon/ANOLCN/distribution<\/a> <\/p>" } , { "identifier": "element_34091127", "type": "modularcontent", "gkzindexmanual": { "title": "", "gkz_content_id": ["1204297"] } } , { "identifier": "element_33813145", "type": "modularcontent", "GKZ_searchelementquery": { "gkz_linktext": "Zoekvraag", "gkz_search_query": "" } } ] }, { "area": "watgebeurternaeenvondst?", "title": "Wat gebeurt er na een vondst?", "contentarea_template": { "id": "contenttemplate_dossier", "name": "contenttemplate_dossier"},"background": true,"contentarea_leadtext": "De Oost-Aziatische boktor heeft een quarantainestatus. Dit betekent dat bij (vermoeden van) een vondst er een meldingsplicht geldt en dat er direct contact opgenomen moet worden met een keuringsdienst of de NVWA. ", "elements": [ { "type": "text", "html": "

    Indien de vondst wordt bevestigd wordt gelijk alles op alles gezet om verdere verspreiding en vestiging te voorkomen. Er worden zones afgebakend; een besmette zone waar de aanwezigheid van het organisme is bevestigd en een bufferzone, om mogelijke verdere verspreiding zo veel mogelijk in te dammen. De maatregelen die vervolgens worden genomen in de afgebakende zones kunnen onder andere bestaan uit het vernietigen van planten en bomen en intensief monitoren op aanwezigheid van sporen van de boktor, zoals uitvlieggaten. Deze en andere mogelijke maatregelen, zoals vervoersverbod op bepaalde planten en/of groei substraten, vervallen alleen nadat een gebied officieel vrij is verklaard van het quarantaine organisme de NVWA.<\/p>" } , { "identifier": "element_33813382", "type": "modularcontent", "gkzindexmanual": { "title": "", "gkz_content_id": ["369051"] } } , { "identifier": "element_33813199", "type": "modularcontent", "GKZ_searchelementquery": { "gkz_linktext": "Zoekvraag", "gkz_search_query": "" } } ] }, { "area": "preventie", "title": "Preventie", "contentarea_template": { "id": "contenttemplate_dossier", "name": "contenttemplate_dossier"},"background": true,"contentarea_leadtext": "Preventie is een goede strategie om te voorkomen dat er meer incidenten plaatsvinden. Daarom heeft de EU strenge richtlijnen opgesteld voor de invoer van mogelijke waardplanten uit gebieden waar de soort voorkomt. Daarnaast geldt voor een deel van de waardplanten van de Oost-Aziatische boktor een algemeen invoerverbod. Dit invoerverbod is niet uitsluitend gericht op preventie van de Oost-Aziatische boktor, maar geldt voor een aantal plantensoorten waarvoor het risico op invoeren van verschillende quarantaine organismen hoog is.", "elements": [ { "identifier": "element_33507637", "type": "modularcontent", "GKZ_searchelementquery": { "gkz_linktext": "Zoekvraag", "gkz_search_query": "" } } ] }, { "area": "content2", "title": "Meer informatie", "elements": [ { "type": "text", "html": "

    Meer weten?<\/h2>" } , { "identifier": "element_33813644", "type": "modularcontent", "gkn_link": { "linktext": "Uitleg over welke typen gereguleerde organismen de plantgezondheidswetgeving kent kunt u hier lezen", "link_url": "https://www.nvwa.nl/onderwerpen/fytosanitaire-wetgeving-vanaf-14-december-2019/q-organismen" } } , { "identifier": "element_33813655", "type": "modularcontent", "gkn_link": { "linktext": "Overzicht Aziatische boktorren NVWA (1)", "link_url": "https://www.nvwa.nl/onderwerpen/plantenziekten-en-plagen/aziatische-en-oost-aziatische-boktor" } } , { "identifier": "element_33813656", "type": "modularcontent", "gkn_link": { "linktext": "Overzicht Aziatische boktorren NVWA (2)", "link_url": "https://www.nvwa.nl/documenten/plant/plantenpaspoort/opa/publicaties/anoplophora-chinensis-en-anoplophora-glabripennis" } } , { "identifier": "element_33813713", "type": "modularcontent", "gkn_link": { "linktext": "Overzicht Oost-Aziatische Boktor van Belgische FAVV (Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen)", "link_url": "https://www.favv-afsca.be/professionelen/plantaardigeproductie/wetgeving/verordeningeu/fichestechnischerichtsnoeren/_documents/2020_12_09_Anoplophorachinensis_Technischerichtsnoeren_Insecten_NL_v02.pdf" } } , { "identifier": "element_33813842", "type": "modularcontent", "gkn_link": { "linktext": "Overzichtspagina EPPO", "link_url": "https://gd.eppo.int/taxon/ANOLCN" } } , { "type": "text", "html": "

    Bronnen<\/h2>
    • Haack, R. A., Hérard, F., Sun, J., & Turgeon, J. J. (2010). Managing invasive populations of Asian longhorned beetle and citrus longhorned beetle: a worldwide perspective. Annual review of entomology<\/em>, 55, 521-546.<\/li><\/ul>
      • Hérard, F., & Maspero, M. (2019). History of discoveries and management of the citrus longhorned beetle, Anoplophora chinensis, in Europe. Journal of pest science<\/em>, 92(1), 117-130.<\/li><\/ul>" } ] } ] }