{
  "type": "mediaitem", 
	"identifier": "mediaitem_2122",
      "subtype": "wmammodularcontent_gkn_dossier",
  "title": "Iepziekte",  
  "navtitle": "",
  "url": "/nl/groenkennisnet/dossier/iepziekte-dossier",            
  "language": "nl_NL",
	"sections":			
			[
  {
    "identifier": "pagesection_145298",
    "title": "GKN Configuratie",
    "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie?pagesectionid=145298&tsobjectid=145298"
  },
  {
    "identifier": "pagesection_145419",
    "title": "GKN Menu",
    "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie?pagesectionid=145419&tsobjectid=145419"
  },
  {
    "identifier": "pagesection_145379",
    "title": "GKN Footer logo's",
    "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie?pagesectionid=145379&tsobjectid=145379"
  },
  {
    "identifier": "pagesection_145248",
    "title": "GKN Footer",
    "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie?pagesectionid=145248&tsobjectid=145248"
  },
  {
    "identifier": "pagesection_145401",
    "title": "GKN Footer legal",
    "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie?pagesectionid=145401&tsobjectid=145401"
  }
],
      "metadata" : {
  "id": 18707,
  "identifier": "mediaitem_2122",
  "contenttype": "wmammodularcontent_gkn_dossier",
  "contenttype_title": "contenttype_wmammodularcontent_gkn_dossier",
  "url": "/nl/groenkennisnet/dossier/iepziekte-dossier",
  "title": "Iepziekte",
  "lead": "De iep was aan het begin van de 20e eeuw de belangrijkste laanboom van Nederland. Nadat de iep aangetast werd door iepziekte, is het belang van de iep als laanboom afgenomen. Groenbeheerders hadden weinig vertrouwen meer in deze laanboom.\n\nToch is de iep een ideale laan- en straatboom die in grote delen van Nederland niet gemist kan worden. Inmiddels zijn er nieuwe rassen (cultivars) ontwikkeld met een veel hogere resistentie tegen de iepziekte. Recent onderzoek laat zien dat het met deze cultivars weer heel goed mogelijk is om iepen te planten.\n\nHerstel van het vertrouwen in de iep is het doel van het project &apos;Toekomst voor de iep&apos;, een initiatief van onder meer Praktijkonderzoek Plant & Omgeving (PPO) en Alterra (onderdeel van Wageningen UR), overheden en bedrijven. In dit dossier vind je informatie over de iep en over de resultaten van het onderzoek in de afgelopen jaren.",
  "leadimage": {
    "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload_mm/3/6/0/2931_fullimage_iepenblad.jpg",
    "width": 1280,
    "height": 854,
    "focuspoint-x": 566,
    "focuspoint-y": 598,
    "alternative_text": "Iepenblad - Pezibear via Pixabay",
    "photographer": "Pezibear",
    "photographer_hyperlink": "https://pixabay.com/nl/users/pezibear-526143/",
    "photo_license": "Pixabay License",
    "photo_license_hyperlink": "https://pixabay.com/nl/service/license/",
    "source_info": "",
    "source_info_hyperlink": "https://pixabay.com/nl/photos/bladeren-tak-hangende-iep-close-up-768222/",
    "keywords": [
      "iep",
      "boom",
      "bladeren",
      "iepenbladeren",
      "tak"
    ]
  },
  "publication_date": "2021-09-09T12:11+02:00",
  "lastmodified_date": "2025-10-01T12:53+02:00",
  "expiration_date": "",
  "tags": [
    "gkn_home",
    "gkn_groenvoorziening",
    "gkn_terreinbeheer",
    "gkn_plantgezondheid",
    "Dossier",
    "Dutch",
    "gkn_leefomgeving",
    "gkn_plant",
    "gkn_boomkwekerij",
    "gkn_boomverzorging"
  ],
  "copyright": "",
  "external_id": "",
  "item_metadata": {
    "contentsubtype": "Dossier",
    "theme": [
      "gkn_boomkwekerij",
      "gkn_boomverzorging",
      "gkn_groenvoorziening",
      "gkn_home",
      "gkn_leefomgeving",
      "gkn_plant",
      "gkn_plantgezondheid",
      "gkn_terreinbeheer"
    ],
    "keywords": [],
    "video_header": "",
    "gkn_organization": {
      "title": "Groen Kennisnet",
      "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/groen-kennisnet-organisatie"
    },
    "contactperson": {
      "title": "Redactie Groen Kennisnet",
      "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/redactie-groen-kennisnet"
    },
    "experts": [{
      "title": "Jelle Hiemstra",
      "url": "/nl/groenkennisnet/persoon/jelle-hiemstra"
    }],
    "link_extra_image": "",
    "last_update": ""
  }
},
					"contents": [
						{
						"area": "beginhier",
						"title": "Begin hier",
						"contentarea_template": { "id": "contenttemplate_dossier", "name": "contenttemplate_dossier"},"background": false,"contentarea_leadtext": "","image": {
  "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload_mm/2/4/b/4125_fullimage_leaves-5190926_1280.jpg",
  "width": 1280,
  "height": 855,
  "focuspoint-x": -1,
  "focuspoint-y": -1,
  "alternative_text": "Iep - Pezibear via Pixabay",
  "photographer": "Pezibear",
  "photographer_hyperlink": "https://pixabay.com/nl/users/pezibear-526143/",
  "photo_license": "Pixabay licence",
  "photo_license_hyperlink": "https://pixabay.com/service/license-summary/",
  "source_info": "Pixabay",
  "source_info_hyperlink": "https://pixabay.com/nl/photos/bladeren-groente-de-lente-schiet-5190926/",
  "keywords": [
    "boom",
    "bladeren",
    "groei",
    "jonge",
    "knoppen",
    "takken"
  ]
},
						"elements": [
								{
  "identifier": "element_545831",
  "type": "modularcontent",
  "gkzindexmanual": {
    "title": "",
    "gkz_content_id": [
      "1027517",
      "1286866",
      "1013070"
    ]
  }
}  
							,
							        {
  "id": 545832,
  "url": "https://api.groenkennisnet.nl/web/searchretrieve/v1/json",
  "type": "search_retrieve_query",
  "title": "",
  "query": "{\r\n&#034;search&#034;: {\r\n&#034;types&#034;: [&#034;wmammodularcontent_gkn_news&#034;],\r\n&#034;from&#034;: 1,\r\n&#034;to&#034;: 3,\r\n&#034;wmamodularcontent0gkn_news0related_dossier_raw&#034;: &#034;mediaitem-2122&#034;,\r\n&#034;sortBy&#034;: &#034;publicationDate&#034;,\r\n&#034;sortOrder&#034;: &#034;desc&#034;\r\n}\r\n}",
  "frontendPresentation": "default",
  "useSSL": "true"
}
									]
						},
						{
						"area": "project",
						"title": "Project",
						"contentarea_template": { "id": "contenttemplate_dossier", "name": "contenttemplate_dossier"},"background": true,"contentarea_leadtext": "In 2006 is het project 'Toekomst voor de Iep' begonnen op initiatief van PPO, Alterra, de gemeente Amsterdam en Boomkwekerij de Bonte Hoek (nu Noordplant Kwekerijen). ","image": {
  "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload_mm/b/9/f/3466_fullimage_elm-trees-6217844_1280.jpg",
  "width": 853,
  "height": 1280,
  "focuspoint-x": -1,
  "focuspoint-y": -1,
  "alternative_text": "Iepen - pen_ash via Pixabay",
  "photographer": "pen_ash",
  "photographer_hyperlink": "https://pixabay.com/nl/users/pen_ash-5526837/",
  "photo_license": "Pixabay licence",
  "photo_license_hyperlink": "https://pixabay.com/service/license-summary/",
  "source_info": "Pixabay",
  "source_info_hyperlink": "https://pixabay.com/nl/photos/iepen-laan-engelse-iepen-6217844/",
  "keywords": [
    "laan",
    "weg",
    "straat",
    "boom",
    "bomen",
    "bladeren"
  ]
},
						"elements": [
									{
  "type": "text",
  "html": "<p>Er zijn verschillende activiteiten ondernomen:<\/p><ul><li>Toetsing van verschillend klonen op hun resistentie voor iepziekte<\/li><\/ul><ul><li>Gebruikswaardeonderzoek<\/li><\/ul><ul><li>Onderzoek naar vermeerderingsmogelijkheden<\/li><\/ul><ul><li>Monitoring van verschillende iepenbeplantingen<\/li><\/ul><ul><li>Verspreiding van de informatie<\/li><\/ul><p>Inmiddels zijn de onderdelen Resistentietoetsing en Vermeerderingsmogelijkheden afgesloten. De onderdelen Gebruikswaardeonderzoek en Monitoring iepenbeplantingen worden echter voortgezet.<\/p>"
}
							,
								{
  "identifier": "element_545835",
  "type": "modularcontent",
  "gkzindexmanual": {
    "title": "",
    "gkz_content_id": ["455552"]
  }
}  
									]
						},
						{
						"area": "toekomstvoordeiep",
						"title": "Toekomst voor de iep",
						"contentarea_template": { "id": "contenttemplate_dossier", "name": "contenttemplate_dossier"},"background": false,"contentarea_leadtext": "De iep is in Nederland bij uitstek geschikt als laan- en straatboom. Iepen zijn goed bestand tegen (zee)wind, ze verdragen strooizout en beschadigingen goed en zijn geschikt als stadsboom. Een goede vervanger van de iep is er niet. Maar de iep is gevoelig voor iepziekte.","image": {
  "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload_mm/c/5/d/3856_fullimage_mountain-elm-231837_1280.jpg",
  "width": 1280,
  "height": 853,
  "focuspoint-x": -1,
  "focuspoint-y": -1,
  "alternative_text": "Bladeren - Hans via Pixabay",
  "photographer": "Hans",
  "photographer_hyperlink": "https://pixabay.com/nl/users/hans-2/",
  "photo_license": "Pixabay licence",
  "photo_license_hyperlink": "https://pixabay.com/service/license-summary/",
  "source_info": "Pixabay",
  "source_info_hyperlink": "https://pixabay.com/nl/photos/berg-elm-elm-bladeren-kleuren-geel-231837/",
  "keywords": [
    "iep",
    "elm",
    "blad",
    "ziekte",
    "droogte",
    "vergeling",
    "vergelen"
  ]
},
						"elements": [
									{
  "type": "text",
  "html": "<p>De iepziekte wordt veroorzaakt door een schimmel (<em>Ophiostoma ulmi<\/em>) en overgebracht door de iepenspintkever of via de wortels. De opkomst van deze ziekte na de eerste wereldoorlog, zorgde voor grote problemen. Een agressievere vorm van de schimmel (nieuw geïntroduceerde soort&nbsp;<em>Ophiostoma novo-ulmi<\/em>)&nbsp; zorgde vanaf de jaren zeventig voor een tweede epidemie. Miljoenen bomen zijn door de iepziekte sinds het begin van vorige eeuw verdwenen, zo'n 90% in totaal.<br> <br>Met de komst van meer resistente klonen kan de iep weer aangeplant worden.<\/p>"
}
							,
								{
  "identifier": "element_545840",
  "type": "modularcontent",
  "gkzindexmanual": {
    "title": "",
    "gkz_content_id": [
      "1243660",
      "1032136",
      "1018557",
      "1012319"
    ]
  }
}  
									]
						},
						{
						"area": "resistentie",
						"title": "Resistentie",
						"contentarea_template": { "id": "contenttemplate_dossier", "name": "contenttemplate_dossier"},"background": true,"contentarea_leadtext": "Vanaf de jaren zeventig kwamen er geleidelijk klonen met toenemende mate van resistentie beschikbaar. 'Columella' was de eerste Nederlandse iepenkloon met een zeer hoog resistentieniveau. Deze recent uitgegeven klonen zijn in de afgelopen jaren getest en onderling vergeleken. Daaruit kwam het onderstaande praktijkadvies.","image": {
  "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload_mm/b/1/3/3938_fullimage_leaves-141613_1280.jpg",
  "width": 1280,
  "height": 853,
  "focuspoint-x": -1,
  "focuspoint-y": -1,
  "alternative_text": "Iep 2 - Hans via Pixabay",
  "photographer": "Hans",
  "photographer_hyperlink": "https://pixabay.com/nl/users/hans-2/",
  "photo_license": "Pixabay licence",
  "photo_license_hyperlink": "https://pixabay.com/service/license-summary/",
  "source_info": "Pixabay",
  "source_info_hyperlink": "https://pixabay.com/nl/photos/bladeren-groente-boom-berg-elm-141613/",
  "keywords": [
    "bladeren",
    "boom",
    "takken",
    "zon"
  ]
},
						"elements": [
									{
  "type": "text",
  "html": "<p><strong>Hoge resistentie:<\/strong><\/p><ul>\n <li>Columella<\/li>\n<\/ul><p><strong>Voldoende resistent:<\/strong><\/p><ul>\n <li>Resista iepen<\/li>\n <li>Lobel<\/li>\n <li>Plantijn<\/li>\n <li>Clusius<\/li>\n <li>Groeneveld<\/li>\n <li>Pioneer<\/li>\n <li>Homestead<\/li>\n<\/ul><p><strong>Minder resistent&nbsp;<\/strong>(niet bij hoge infectiedruk)<\/p><ul>\n <li>Dodoens<\/li>\n<\/ul><ul><li>Ulmus laevis<\/li><\/ul>"
}
							,
								{
  "identifier": "element_545843",
  "type": "modularcontent",
  "gkzindexmanual": {
    "title": "",
    "gkz_content_id": ["1027865"]
  }
}  
									]
						},
						{
						"area": "monitoringvaniepen&shy;beplantingen",
						"title": "Monitoring van iepen&shy;beplantingen",
						"contentarea_template": { "id": "contenttemplate_dossier", "name": "contenttemplate_dossier"},"background": false,"contentarea_leadtext": "In dit nieuwe project wordt in samenwerking met gemeenten de gebruikswaarde van de nieuwe iepenrassen als straatboom onderzocht. ","image": {
  "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload_mm/a/6/8/2912_fullimage_ulmus-glabra-g34f0bca02_1280.jpg",
  "width": 1280,
  "height": 758,
  "focuspoint-x": -1,
  "focuspoint-y": -1,
  "alternative_text": "iep",
  "photographer": "WikimediaImages",
  "photographer_hyperlink": "https://pixabay.com/nl/users/wikimediaimages-1185597/?utm_source=link-attribution&utm_medium=referral&utm_campaign=image&utm_content=855292",
  "photo_license": "Pixabay License",
  "photo_license_hyperlink": "https://pixabay.com/nl/service/license/",
  "source_info": "Pixabay",
  "source_info_hyperlink": "https://pixabay.com/nl/",
  "keywords": []
},
						"elements": [
									{
  "type": "text",
  "html": "<p>De iep is waardevol als straatboom omdat de iep een weinig eisende boom is, heel oud kan worden en een transparante kroon heeft.<\/p>"
}
							,
								{
  "identifier": "element_545846",
  "type": "modularcontent",
  "gkzindexmanual": {
    "title": "",
    "gkz_content_id": [
      "1243660",
      "1171866",
      "1027868"
    ]
  }
}  
							,
								{
  "identifier": "element_545847",
  "type": "modularcontent",
  "GKZ_searchelementquery": {
    "gkz_linktext": "Alle bronnen over de iepziekte in de Kennisbank",
    "gkz_search_query": "https://library.wur.nl/WebQuery/gkn3?q=iepziekte&wq_srt_desc=score"
  }
}  
									]
						},
						{
						"area": "video's",
						"title": "Video's",
						"contentarea_template": { "id": "contenttemplate_video", "name": "contenttemplate_video"},"background": false,"contentarea_leadtext": "","image": {"error": "no image selected"},
						"elements": [
								{
  "identifier": "element_545849",
  "type": "modularcontent",
  "videocontent": {
    "title": "Wortelscherm om iepen tegen iepziekte te beschermen",
    "source": "Haarlemse Bomenridders, 2020",
    "url": "https://www.youtube.com/watch?v=Z2uS9PjYUSA",
    "image": {"error": "no image selected"}
  }
}  
							,
								{
  "identifier": "element_545850",
  "type": "modularcontent",
  "videocontent": {
    "title": "Injecteren van iepen in Den Haag",
    "source": "BTL Bomendienst, 2016",
    "url": "https://www.youtube.com/watch?v=_Au4PF3nx44",
    "image": {"error": "no image selected"}
  }
}  
									]
						},
						{
						"area": "content2",
						"title": "Meer informatie",
						"elements": [
									{
  "type": "text",
  "html": "<h2 class=\"rte_dummy_paragraph\" data-wm-anchor-id=\"Links-anchor\"><\/h2>"
}
					]
		}
		]			
}