{
  "type": "mediaitem", 
	"identifier": "mediaitem_2009",
      "subtype": "wmammodularcontent_gkn_dossier",
  "title": "Hittestress",  
  "navtitle": "",
  "url": "/nl/groenkennisnet/dossier/hittestress-dossier",            
  "language": "nl_NL",
	"sections":			
			[
  {
    "identifier": "pagesection_145298",
    "title": "GKN Configuratie",
    "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie?pagesectionid=145298&tsobjectid=145298"
  },
  {
    "identifier": "pagesection_145419",
    "title": "GKN Menu",
    "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie?pagesectionid=145419&tsobjectid=145419"
  },
  {
    "identifier": "pagesection_145379",
    "title": "GKN Footer logo's",
    "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie?pagesectionid=145379&tsobjectid=145379"
  },
  {
    "identifier": "pagesection_145248",
    "title": "GKN Footer",
    "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie?pagesectionid=145248&tsobjectid=145248"
  },
  {
    "identifier": "pagesection_145401",
    "title": "GKN Footer legal",
    "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie?pagesectionid=145401&tsobjectid=145401"
  }
],
      "metadata" : {
  "id": 18594,
  "identifier": "mediaitem_2009",
  "contenttype": "wmammodularcontent_gkn_dossier",
  "contenttype_title": "contenttype_wmammodularcontent_gkn_dossier",
  "url": "/nl/groenkennisnet/dossier/hittestress-dossier",
  "title": "Hittestress",
  "lead": "Hittestress bij melkvee kan in Nederland al optreden vanaf 20 °C. Dit betekent voor Nederland dat een kwart van het jaar de kans op hittestress bij melkkoeien bestaat. Door de klimaatveranderingen zal hittestress bij melkvee steeds vaker optreden. Wat is hittestress, hoe kun je het herkennen in melkvee, en wat kun je eraan doen om de negatieve effecten te verminderen? Op deze pagina worden deze vragen beantwoord. Onderaan de pagina wordt ook op hittestress bij kalveren, pluimvee, schapen, geiten en varkens ingegaan.",
  "leadimage": {
    "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload_mm/5/1/0/4226_fullimage_istock-498389771.jpg",
    "width": 1254,
    "height": 836,
    "focuspoint-x": -1,
    "focuspoint-y": -1,
    "alternative_text": "Cows in the water, Gudella via iStock",
    "photographer": "Gudella",
    "photographer_hyperlink": "https://www.istockphoto.com/nl/portfolio/Gudella?mediatype=photography",
    "photo_license": "iStock",
    "photo_license_hyperlink": "https://www.istockphoto.com/nl/legal/license-agreement",
    "source_info": "iStock",
    "source_info_hyperlink": "https://www.istockphoto.com/nl/foto/cows-in-the-water-gm498389771-42111602",
    "keywords": [
      "zomer",
      "hittestress"
    ]
  },
  "publication_date": "2023-06-12T07:00+02:00",
  "lastmodified_date": "2025-10-01T12:52+02:00",
  "expiration_date": "",
  "tags": [
    "gkn_home",
    "gkn_melkveehouderij",
    "Dossier",
    "Dutch"
  ],
  "copyright": "",
  "external_id": "",
  "item_metadata": {
    "contentsubtype": "Dossier",
    "theme": [
      "gkn_melkveehouderij",
      "gkn_home"
    ],
    "keywords": [],
    "video_header": "",
    "gkn_organization": {
      "title": "Groen Kennisnet",
      "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/groen-kennisnet-organisatie"
    },
    "contactperson": {
      "title": "Redactie Groen Kennisnet",
      "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/redactie-groen-kennisnet"
    },
    "experts": [],
    "link_extra_image": "",
    "last_update": "2025-03-24T00:00+02:00"
  }
},
					"contents": [
						{
						"area": "beginhier",
						"title": "Begin hier",
						"contentarea_template": { "id": "contenttemplate_dossier", "name": "contenttemplate_dossier"},"background": false,"contentarea_leadtext": "","image": {
  "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload_mm/1/f/e/4953_fullimage_istock-1394755607.jpg",
  "width": 1277,
  "height": 822,
  "focuspoint-x": -1,
  "focuspoint-y": -1,
  "alternative_text": "Cow in a ditch cooling, swimming taking a bath and standing in a creek, reflection in water, Clara Bastian via iStock",
  "photographer": "Clara Bastian",
  "photographer_hyperlink": "https://www.istockphoto.com/nl/portfolio/ClaraBastian?mediatype=photography",
  "photo_license": "iStock",
  "photo_license_hyperlink": "https://www.istockphoto.com/nl/legal/license-agreement",
  "source_info": "iStock",
  "source_info_hyperlink": "https://www.istockphoto.com/nl/foto/cow-in-a-ditch-cooling-swimming-taking-a-bath-and-standing-in-a-creek-reflection-in-gm1394755607-450108854",
  "keywords": [
    "afkoelen",
    "water"
  ]
},
						"elements": [
								{
  "identifier": "element_537965",
  "type": "modularcontent",
  "gkzindexmanual": {
    "title": "",
    "gkz_content_id": [
      "1424466",
      "1450656",
      "1214667",
      "1415230"
    ]
  }
}  
							,
							        {
  "id": 537967,
  "url": "https://api.groenkennisnet.nl/web/searchretrieve/v1/json",
  "type": "search_retrieve_query",
  "title": "Nieuwsberichten van Groen Kennisnet",
  "query": "{\r\n&#034;search&#034;: {\r\n&#034;types&#034;: [&#034;wmammodularcontent_gkn_news&#034;],\r\n&#034;from&#034;: 1,\r\n&#034;to&#034;: 3,\r\n&#034;wmamodularcontent0gkn_news0related_dossier_raw&#034;: &#034;mediaitem-2009&#034;,\r\n&#034;sortBy&#034;: &#034;publicationDate&#034;,\r\n&#034;sortOrder&#034;: &#034;desc&#034;\r\n}\r\n}",
  "frontendPresentation": "default",
  "useSSL": "true"
}
									]
						},
						{
						"area": "indepraktijk",
						"title": "In de praktijk",
						"contentarea_template": { "id": "contenttemplate_dossier", "name": "contenttemplate_dossier"},"background": true,"contentarea_leadtext": "Om hittestress bij melkvee te verminderen, kunnen verschillende maatregelen genomen worden. Deze maatregelen zijn gericht op de omgeving, rondom het dier of op de lange termijn. In 2024 heeft een projectgroep een handige stalkaart ontwikkeld. Hierin zijn de specifieke kenmerken van hittestress en mogelijke maatregelen overzichtelijk weergeven.","image": {
  "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload_mm/c/6/1/4948_fullimage_koe%20in%20sloot.jpg",
  "width": 1280,
  "height": 720,
  "focuspoint-x": -1,
  "focuspoint-y": -1,
  "alternative_text": "Koe in sloot",
  "photographer": "Andreas Rose",
  "photographer_hyperlink": "https://www.istockphoto.com/nl/portfolio/Andy0709?mediatype=photography",
  "photo_license": "iStock",
  "photo_license_hyperlink": "https://www.istockphoto.com/nl/legal/license-agreement",
  "source_info": "https://www.istockphoto.com/nl",
  "source_info_hyperlink": "https://www.istockphoto.com/nl/foto/german-black-and-white-lowland-cattle-cow-and-calf-emsland-lower-saxony-germany-europe-gm1628778371-532296046?searchscope=image%2Cfilm",
  "keywords": [
    "sloot",
    "koe",
    "in",
    "water",
    "warmte",
    "hitte"
  ]
},
						"elements": [
									{
  "type": "text",
  "html": "<p><strong>Gericht op de omgeving:&nbsp;<\/strong><\/p><ul><li>Aanbieden van <a href=\"https://groenkennisnet.nl/zoeken/resultaat/boeren-moeten-zorgen-voor-meer-schaduw-vindt-nvwa?id=1446269\" title=\"https://groenkennisnet.nl/zoeken/resultaat/boeren-moeten-zorgen-voor-meer-schaduw-vindt-nvwa?id=1446269\" aria-label=\"schaduw om directe zonnestraling te verminderen \" data-wm-linkcode=\"C109\">schaduw om directe zonnestraling te verminderen <\/a>(in stal of weide)&nbsp;<\/li><li>Staltemperatuur verlagen door bijvoorbeeld dakisolatie, installeren ventilatoren, stimuleren natuurlijke ventilatie&nbsp;<\/li><\/ul><p><\/p><p><strong>Gericht op de koe:&nbsp;<\/strong><\/p><ul><li>Actief afkoelen van de koe: uitloop in water, koeien nat maken door middel van druppelsystemen in combinatie met ventilatie&nbsp;<\/li><li>Management aanpassen: activiteiten zoals voeren, insemineren en melken in de ochtend/avond plannen, ’s nachts weiden&nbsp;<\/li><li><a href=\"https://groenkennisnet.nl/zoeken/resultaat/zo-verminder-je-hittestress-bij-koeien?id=1430959\" title=\"https://groenkennisnet.nl/zoeken/resultaat/zo-verminder-je-hittestress-bij-koeien?id=1430959\" aria-label=\"Aangepaste voeding, vers en schoon water en supplementen voeren\" data-wm-linkcode=\"C110\">Aangepaste voeding, vers en schoon water en supplementen voeren<\/a>&nbsp;&nbsp;<\/li><li>Houdt de ligboxen extra schoon om mastitis te voorkomen, en voor intensievere vliegenbestrijding uit om de kans op overdracht van ziekteverwekkers te verkleinen.&nbsp;<\/li><\/ul><p><\/p><p><strong>Op de lange termijn:&nbsp;<\/strong><\/p><ul><li>Door het <a href=\"https://groenkennisnet.nl/zoeken/resultaat/kruisen-met-hitte-tolerante-rassen-verkleint-kans-op-hittestress?id=1446243\" title=\"https://groenkennisnet.nl/zoeken/resultaat/kruisen-met-hitte-tolerante-rassen-verkleint-kans-op-hittestress?id=1446243\" aria-label=\"fokken met hitte-tolerante rassen\" data-wm-linkcode=\"C111\">fokken met hitte-tolerante rassen<\/a>, verklein je de kans op hittestress.&nbsp;<\/li><li>Bewust productie verlagen&nbsp;<\/li><\/ul><p>Door klimaatverandering krijgen bedrijven steeds meer te maken met langdurige droogte en hitte. In een studie van Wageningen Livestock Research is in beeld gebracht <a href=\"https://groenkennisnet.nl/zoeken/resultaat/klimaatbestendigheid-en-adaptatiemaatregelen-op-melkveebedrijven-in-de-achterhoek-:-resultaten-van-een-enque%CC%82te-onderzoek-onder-melkveehouders-van-vereniging-vruchtbare-kringloop-oost?id=1242056\" title=\"https://groenkennisnet.nl/zoeken/resultaat/klimaatbestendigheid-en-adaptatiemaatregelen-op-melkveebedrijven-in-de-achterhoek-:-resultaten-van-een-enque%CC%82te-onderzoek-onder-melkveehouders-van-vereniging-vruchtbare-kringloop-oost?id=1242056\" aria-label=\"welke adaptatiemaatregelen worden al getroffen door melkvee bedrijven en wat volgens melkveehouders perspectiefvolle maatregelen zijn\" data-wm-linkcode=\"C112\">welke adaptatiemaatregelen worden al getroffen door melkvee bedrijven en wat volgens melkveehouders perspectiefvolle maatregelen zijn<\/a>.&nbsp;<\/p><p>Veel verschillende partijen hebben tips voor de omgang met hitte en melkvee. Voor meer informatie:&nbsp;&nbsp;<\/p>"
}
							,
								{
  "identifier": "element_537971",
  "type": "modularcontent",
  "gkzindexmanual": {
    "title": "",
    "gkz_content_id": [
      "1424466",
      "1253257",
      "1446243",
      "1446269",
      "1430959"
    ]
  }
}  
							,
								{
  "identifier": "element_537973",
  "type": "modularcontent",
  "GKZ_searchelementquery": {
    "gkz_linktext": "Meer over hittestress is te vinden in de kennisbank",
    "gkz_search_query": "https://library.wur.nl/WebQuery/gkn3?q=*&wq_val=project/id&wq_val=KOM_22016&wq_srt_desc=score  "
  }
}  
									]
						},
						{
						"area": "watishittestressenhoeherkenjehet?",
						"title": "Wat is hittestress en hoe herken je het?",
						"contentarea_template": { "id": "contenttemplate_dossier", "name": "contenttemplate_dossier"},"background": false,"contentarea_leadtext": "Hittestress is een vorm van stress dat ontstaat door hoge buiten temperaturen en luchtvochtigheid. Wanneer hittestress optreedt heeft een koe moeite om de balans tussen eigen warmteproductie en warmteafgifte te handhaven en wordt de warmteafgifte bemoeilijkt. De mate van hittestress is afhankelijk van omgevingsfactoren zoals temperatuur, luchtvochtigheid, zonnestraling en windsnelheid. ","image": {
  "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload_mm/6/c/1/4229_fullimage_istock-1432439755.jpg",
  "width": 1297,
  "height": 808,
  "focuspoint-x": -1,
  "focuspoint-y": -1,
  "alternative_text": "Cows swimming, cooling down and drinking in the river, bathing on a summer afternoon, Clara Bastian via iStock",
  "photographer": "Clara Bastian",
  "photographer_hyperlink": "https://www.istockphoto.com/nl/portfolio/ClaraBastian?mediatype=photography",
  "photo_license": "iStock",
  "photo_license_hyperlink": "https://www.istockphoto.com/nl/legal/license-agreement",
  "source_info": "iStock",
  "source_info_hyperlink": "https://www.istockphoto.com/nl/foto/cows-swimming-cooling-down-and-drinking-in-the-river-bathing-on-a-summer-afternoon-gm1432439755-474683455",
  "keywords": [
    "afkoelen",
    "hittestress"
  ]
},
						"elements": [
									{
  "type": "text",
  "html": "<p>Ook de leeftijd, melkproductie en lactatiestadium van de koe heeft invloed op de hoeveelheid stress wat ontstaat. Bij melkproductie komt veel warmte vrij. Koeien met een hoge melkproductie hebben hierdoor meer kans op (ernstige) hittestress dan koeien met een lagere melkproductie. Je kan dan ook door middel van <a href=\"https://groenkennisnet.nl/zoeken/resultaat/kruisen-met-hitte-tolerante-rassen-verkleint-kans-op-hittestress?id=1446243\" title=\"https://groenkennisnet.nl/zoeken/resultaat/kruisen-met-hitte-tolerante-rassen-verkleint-kans-op-hittestress?id=1446243\" aria-label=\"verschillende rassen te kruisen\" data-wm-linkcode=\"C113\">verschillende rassen te kruisen<\/a>, hittestress verminderen.&nbsp;<\/p><p>De mate van hittestress wordt doorgaans gemeten door middel van de Temperatuur- Luchtvochtigheid Index (THI). Uit de combinatie van temperatuur en vochtigheid wordt de THI berekend <a href=\"https://groenkennisnet.nl/zoeken/resultaat/hittestress-bij-koeien-:-meten-is-weten?id=1440491\" title=\"https://groenkennisnet.nl/zoeken/resultaat/hittestress-bij-koeien-:-meten-is-weten?id=1440491\" aria-label=\"Groenkennisnet - Hittestress bij koeien : meten is weten\" data-wm-linkcode=\"C114\">Groenkennisnet - Hittestress bij koeien : meten is weten<\/a>. We spreken van hittestress wanneer de THI stijgt boven een waarde van 68. Benieuwd hoe hoog de THI in jouw omgeving vandaag is? Kijk dan naar de <a href=\"https://groenkennisnet.nl/search/result/hittestress-check-&amp;-advies?id=1214667\" title=\"https://groenkennisnet.nl/search/result/hittestress-check-&amp;-advies?id=1214667\" aria-label=\"7-daagse hittestress voorspelling van de GD Gezondheidsdienst\" data-wm-linkcode=\"C115\">7-daagse hittestress voorspelling van de GD Gezondheidsdienst<\/a>.&nbsp;<\/p>"
}
							,
								{
  "identifier": "element_537977",
  "type": "modularcontent",
  "gkzindexmanual": {
    "title": "",
    "gkz_content_id": [
      "1446214",
      "1206873",
      "1449925",
      "1440492",
      "1440491",
      "1214667"
    ]
  }
}  
									]
						},
						{
						"area": "hittestressbijkalveren,pluimvee,schapen,geitenenvarkens",
						"title": " Hittestress bij kalveren, pluimvee, schapen, geiten en varkens",
						"contentarea_template": { "id": "contenttemplate_dossier", "name": "contenttemplate_dossier"},"background": true,"contentarea_leadtext": "Niet alleen melkvee heeft last van hittestress. Ook kalveren, pluimvee, schapen, geiten en varkens kunnen stress ervaren door hoge temperaturen. Er moet bijvoorbeeld bij hitte meer aandacht aan het stalklimaat van vleeskuikens worden besteed en transport van varkens . Op de website van GD is per diersoort informatie te vinden over maatregelen omtrent hittestress.","image": {
  "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload_mm/3/7/2/3994_fullimage_istock-471007475.jpg",
  "width": 1254,
  "height": 836,
  "focuspoint-x": -1,
  "focuspoint-y": -1,
  "alternative_text": "Schapen onder boom - itakefotos4u iStock",
  "photographer": "itakefotos4u",
  "photographer_hyperlink": "https://www.istockphoto.com/nl/portfolio/itakefotos4u?mediatype=photography",
  "photo_license": "iStock",
  "photo_license_hyperlink": "https://www.istockphoto.com/nl/legal/license-agreement",
  "source_info": "Sheeping beauty",
  "source_info_hyperlink": "https://www.istockphoto.com/nl/foto/sheeping-beauty-gm471007475-686676",
  "keywords": [
    "hittestress",
    "schaduw",
    "beweiding",
    "begrazing"
  ]
},
						"elements": [
								{
  "identifier": "element_537981",
  "type": "modularcontent",
  "gkzindexmanual": {
    "title": "",
    "gkz_content_id": [
      "1214667",
      "1415222",
      "1415396",
      "1423187"
    ]
  }
}  
									]
						},
						{
						"area": "video's",
						"title": "Video's",
						"contentarea_template": { "id": "contenttemplate_video", "name": "contenttemplate_video"},"background": false,"contentarea_leadtext": "Webinar-reeks: Hittestress bij melkvee herkennen en voorkomen","image": {"error": "no image selected"},
						"elements": [
								{
  "identifier": "element_537985",
  "type": "modularcontent",
  "videocontent": {
    "title": "Hittestress bij koeien: boerin Francis heeft maatregelen getroffen | Oost",
    "source": "RTV Oost",
    "url": "https://www.youtube.com/watch?v=4cfcsnHUUFo",
    "image": {"error": "no image selected"}
  }
}  
							,
								{
  "identifier": "element_537987",
  "type": "modularcontent",
  "videocontent": {
    "title": "Dieren hebben nog steeds niet overal schaduw in de hitte!",
    "source": "Omroep Gelderland",
    "url": "https://www.youtube.com/watch?v=tCgpKbOloig",
    "image": {"error": "no image selected"}
  }
}  
							,
								{
  "identifier": "element_537989",
  "type": "modularcontent",
  "gkzindexmanual": {
    "title": "",
    "gkz_content_id": ["141596"]
  }
}  
									]
						},
						{
						"area": "onderwijs",
						"title": "Onderwijs",
						"contentarea_template": { "id": "contenttemplate_dossier", "name": "contenttemplate_dossier"},"background": false,"contentarea_leadtext": "","image": {
  "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload_mm/3/e/c/3773_fullimage_animals-gea26d23d5_1280.jpg",
  "width": 1280,
  "height": 853,
  "focuspoint-x": -1,
  "focuspoint-y": -1,
  "alternative_text": "Varkens - Lichtsammler via Pixabay",
  "photographer": "Lichtsammler",
  "photographer_hyperlink": "https://pixabay.com/nl/users/lichtsammler-11059614/",
  "photo_license": "Pixabay licence",
  "photo_license_hyperlink": "https://pixabay.com/nl/service/license-summary/",
  "source_info": "Pixabay",
  "source_info_hyperlink": "https://pixabay.com/nl/photos/dieren-varkens-zoogdier-soort-4028140/",
  "keywords": [
    "varken",
    "varkens",
    "modder",
    "vies",
    "liggen",
    "buiten"
  ]
},
						"elements": [
								{
  "identifier": "element_537993",
  "type": "modularcontent",
  "gkzindexmanual": {
    "title": "",
    "gkz_content_id": [
      "1424465",
      "1228441",
      "1228432",
      "1228440",
      "1228431",
      "1228439"
    ]
  }
}  
									]
						},
						{
						"area": "content2",
						"title": "Meer informatie",
						"elements": [
									{
  "type": "text",
  "html": "<h2 data-wm-anchor-id=\"Meer_informatie-anchor\">Meer informatie<\/h2>"
}
							,
								{
  "identifier": "element_537997",
  "type": "modularcontent",
  "gkzindexmanual": {
    "title": "",
    "gkz_content_id": []
  }
}  
							,
								{
  "identifier": "element_537999",
  "type": "modularcontent",
  "gkzindexmanual": {
    "title": "",
    "gkz_content_id": ["1424465"]
  }
}  
					]
		}
		]			
}