{ "type": "mediaitem", "identifier": "mediaitem_738", "subtype": "wmammodularcontent_gkn_dossier", "title": "Energie\u00ADtransitie", "navtitle": "", "url": "/nl/groenkennisnet/dossier/energietransitie-dossier", "language": "nl_NL", "sections": [ { "identifier": "pagesection_145298", "title": "GKN Configuratie", "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie?pagesectionid=145298&tsobjectid=145298" }, { "identifier": "pagesection_145419", "title": "GKN Menu", "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie?pagesectionid=145419&tsobjectid=145419" }, { "identifier": "pagesection_145379", "title": "GKN Footer logo's", "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie?pagesectionid=145379&tsobjectid=145379" }, { "identifier": "pagesection_145248", "title": "GKN Footer", "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie?pagesectionid=145248&tsobjectid=145248" }, { "identifier": "pagesection_145401", "title": "GKN Footer legal", "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie?pagesectionid=145401&tsobjectid=145401" } ], "metadata" : { "id": 18593, "identifier": "mediaitem_738", "contenttype": "wmammodularcontent_gkn_dossier", "contenttype_title": "contenttype_wmammodularcontent_gkn_dossier", "url": "/nl/groenkennisnet/dossier/energietransitie-dossier", "title": "Energie­transitie", "lead": "Nederland zit middenin de energietransitie. Dit is de overgang van het gebruik van fossiele brandstoffen naar energie uit hernieuwbare bronnen. Dit vraag veel aanpassingen van het energiesysteem. Zo is er ruimte nodig om voldoende energie te produceren en moet lokaal de productie van energie aangepast worden op de vraag. Ook van het groene domein wordt inspanning verwacht. In dit dossier vindt je meer informatie over de energietransitie en haar uitwerking op het groene domein.", "leadimage": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload_mm/9/8/0/4399_fullimage_office%20use%20150%20dpi-shutterstock_595323590_boerderij_windmolen_zonnepanelen.jpg", "width": 1024, "height": 576, "focuspoint-x": -1, "focuspoint-y": -1, "alternative_text": "shutterstock_595323590_boerderij_windmolen_zonnepanelen, GLF Media via Brand Portal WUR", "photographer": "GLF Media", "photographer_hyperlink": "https://www.shutterstock.com/g/GooischeLuchtfotografie", "photo_license": "Brand Portal WUR", "photo_license_hyperlink": "", "source_info": "Brand Portal WUR", "source_info_hyperlink": "https://brandportal.wur.nl/media/?mediaId=160215B5-6859-4180-8D86AC9B1B1F6B11", "keywords": [] }, "publication_date": "2024-06-07T14:59+02:00", "lastmodified_date": "2025-10-01T12:23+02:00", "expiration_date": "", "tags": [ "gkn_home", "Dossier", "Dutch" ], "copyright": "", "external_id": "", "item_metadata": { "contentsubtype": "Dossier", "theme": ["gkn_home"], "keywords": [], "video_header": "", "gkn_organization": { "title": "Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/groen-kennisnet-organisatie" }, "contactperson": { "title": "Redactie Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/redactie-groen-kennisnet" }, "experts": [], "link_extra_image": "", "last_update": "2024-12-11T00:00+02:00" } }, "contents": [ { "area": "energietransitieopgroenkenninset", "title": "Energietransitie op Groen Kenninset", "contentarea_template": { "id": "contenttemplate_dossier", "name": "contenttemplate_dossier"},"background": false,"contentarea_leadtext": "","image": {"error": "no image selected"}, "elements": [ { "id": 537926, "url": "https://api.groenkennisnet.nl/web/searchretrieve/v1/json", "type": "search_retrieve_query", "title": "Nieuwsberichten van Groen Kennisnet", "query": "{\r\n"search": {\r\n"types": ["wmammodularcontent_gkn_news"],\r\n"from": 1,\r\n"to": 3,\r\n"wmamodularcontent0gkn_news0related_dossier_raw": "mediaitem-738",\r\n"sortBy": "publicationDate",\r\n"sortOrder": "desc"\r\n}\r\n}", "frontendPresentation": "default", "useSSL": "true" } ] }, { "area": "energietransitieinhetkort", "title": "Energietransitie in het kort ", "contentarea_template": { "id": "contenttemplate_dossier", "name": "contenttemplate_dossier"},"background": true,"contentarea_leadtext": "De Europese Unie (EU), ondertekende in 2015, ook namens Nederland, het Parijse klimaatakkoord. In het akkoord spraken 195 landen af dat ze maatregelen nemen om de opwarming van de aarde binnen de perken te houden. Deze maatregelen moeten de uitstoot van broeikasgassen zoals CO2 verminderen. Energietransitie draag bij aan de vermindering van uitstoot door het gebruik van fossiele brandstoffen met hoge CO2 uitstoot te vervangen door energie uit duurzame hernieuwbare bronnen.","image": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload_mm/d/8/f/3432_fullimage_solar-park-g5073d92c1_1280.jpg", "width": 1280, "height": 585, "focuspoint-x": -1, "focuspoint-y": -1, "alternative_text": "Zonnepark windmolens - hpgruesen via Pixabay", "photographer": "hpgruesen", "photographer_hyperlink": "https://pixabay.com/nl/users/hpgruesen-2204343/", "photo_license": "Pixabay licence", "photo_license_hyperlink": "https://pixabay.com/nl/service/license-summary/", "source_info": "Pixabay", "source_info_hyperlink": "https://pixabay.com/nl/photos/zonnepark-windmolenpark-1288842/", "keywords": [ "zonnepaneel", "zonnepanelen", "windmolen", "windmolens", "grasland", "wei", "weide", "weiland", "klimaat", "energie" ] }, "elements": [ { "type": "text", "html": "

Een transitie<\/a> zoals de energietransitie wordt gezien als een lange termijn verandering die op technologisch, organisatorisch en sociaal-economisch gebied veel voeten in de aarde heeft. Transities werken door in het gedrag van grote groepen mensen, de bedrijfsvoering van kleine en grote bedrijven, maar ook in overheidsbeleid en in wetten en regels.De energietransitie specifiek vraagt om ingrijpende veranderingen in ons gedrag: hoe we ons bewegen, onze huizen en bedrijven verwarmen en hoe we werken in bijvoorbeeld de landbouw. Voor deze transities is veel ondersteunende infrastructuur en nieuwe wetgeving nodig. <\/p>

Het ondertekenden van het Parijse klimaatakkoord vormt de basis voor de energietransitie in Nederland. Specifiek voor Nederland geldende maatregelen zoals het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen in Nederland met 49 % ten opzichte van 1990 zijn beschreven in het Klimaatakkoord<\/a> dat de Nederlandse overheid in juni 2019 publiceerde.<\/p>" } , { "identifier": "element_537925", "type": "modularcontent", "gkzindexmanual": { "title": "", "gkz_content_id": [ "1416725", "866046", "1413158", "61066", "863100", "1236693", "1229898" ] } } ] }, { "area": "energietransitieinhetgroenedomein", "title": "Energietransitie in het groene domein ", "contentarea_template": { "id": "contenttemplate_dossier", "name": "contenttemplate_dossier"},"background": false,"contentarea_leadtext": "De hele samenleving dus ook het groene domein krijgt te maken met energietransitie. Zo heeft de landbouwsector het technische en economisch potentieel om bij te dragen aan het leveren en gebruik van hernieuwbare energie. Maar ook andere sectoren zoals de visserij, voedselproductie en groenvoorziening krijgen te maken met energietransitie. Mensen in en buiten deze sectoren worden daarom uitgedaagd om op zoek te gaan naar mogelijkheden opwekking en gebruik van hernieuwbare energie en in te zetten op besparing binnen de voorwaarde van het werkveld. ","image": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload_mm/2/9/b/3108_fullimage_pinwheel-4550711_1280.jpg", "width": 1280, "height": 720, "focuspoint-x": -1, "focuspoint-y": -1, "alternative_text": "Graanveld met windmolens- van Al3xanderD op pixabay", "photographer": "Al3xanderD- Alexander Droegen", "photographer_hyperlink": "https://pixabay.com/nl/users/al3xanderd-1476718/", "photo_license": "Pixabay License", "photo_license_hyperlink": "", "source_info": "", "source_info_hyperlink": "https://pixabay.com/nl/photos/windmolen-veld-korrel-hemel-4550711/", "keywords": [ "veld", "korrel", "windmolen", "windmolens" ] }, "elements": [ { "identifier": "element_537929", "type": "modularcontent", "gkzindexmanual": { "title": "", "gkz_content_id": [ "878272", "1413276", "1413274", "1053930", "1423053", "1417965", "1041653", "550830", "1270364", "550575", "989777" ] } } , { "identifier": "element_537930", "type": "modularcontent", "GKZ_searchelementquery": { "gkz_linktext": "Meer bronnen over energietransitie in het groene domein", "gkz_search_query": "https://library.wur.nl/WebQuery/gkn3?q=(energie+OR+energy)+AND+(transitie+OR+transition)&wq_srt_desc=score" } } ] }, { "area": "bronvanhernieuwbareenergie", "title": "Bron van hernieuwbare energie", "contentarea_template": { "id": "contenttemplate_dossier", "name": "contenttemplate_dossier"},"background": true,"contentarea_leadtext": "Hernieuwbare energie kan op verschillende manieren worden opgewerkt. Zo leveren zonnepanelen en windmolens elektriciteit, kan warmte uit melk gebruik worden voor de verwarming van bedrijfsruimten en kunnen restproducten uit de landbouw dienen als grondstof voor biobrandstoffen.","image": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload_mm/1/b/b/2719_fullimage_istock-1391399117.jpg", "width": 1238, "height": 816, "focuspoint-x": -1, "focuspoint-y": -1, "alternative_text": "", "photographer": "franswillemblok", "photographer_hyperlink": "https://www.3develop.nl/blog/language/nl/", "photo_license": "iStock", "photo_license_hyperlink": "https://www.istockphoto.com/nl/legal/license-agreement", "source_info": "", "source_info_hyperlink": "", "keywords": [ "windmolen", "bomenrij", "zonneveld", "zonnepark", "energietransitie" ] }, "elements": [ { "type": "text", "html": "

De meest bekende vormen van de opwekking van hernieuwbare energie zijn zonne-energie en windenergie. Deze manieren van energieopwekking vragen veel ruimte. Daarom speelt de agrarische sector potentieel een grote rol in energieopwekking. In Nederland wordt namelijk 54% van het grondoppervlak voor agrarische doelen gebruikt. <\/p>

De opwekking van energie is echter niet beperkt tot wind en zon. Biomassa, groen gas en (rest)warmte kunnen ook voorzien in een deel van de energievraag. <\/p>

De opwekking van hernieuwbare energie staat niet op zichzelf. In toenemende mate wordt gezocht naar mogelijkheden om de productie van hernieuwbare energie te combineren met anderen doelen. Om zo extra efficiënt gebruik te maken van de beperkte ruimte. Zo wordt op sommige plekken zachtfruit geteeld onder zonnepanelen (Agri-PV), vindt er onderzoek plaats naar stroomopwekking op kassen zonder lichtverlies en kans (rest) warmte uit melk en slootwater ingezet worden als warmtebron. <\/p>" } , { "identifier": "element_537933", "type": "modularcontent", "gkzindexmanual": { "title": "", "gkz_content_id": [ "1423804", "1241376", "1183399", "1419742", "1009418", "1165324", "1260883", "1223452", "1030192", "1006545", "550684", "1404684", "550684", "1404684", "1262354", "1262354", "1034723", "1438741" ] } } , { "identifier": "element_537934", "type": "modularcontent", "GKZ_searchelementquery": { "gkz_linktext": "Meer bronnen over bronnen van hernieuwbare energie", "gkz_search_query": "https://library.wur.nl/WebQuery/gkn3?q=hernieuwbare+energie+AND+(bron+OR+bronnen)&wq_flt=publicatiejaar&wq_val=2025||2024||2023||2022||2021||2020" } } ] }, { "area": "", "title": "", "contentarea_template": { "id": "contenttemplate_video", "name": "contenttemplate_video"},"background": false,"contentarea_leadtext": "","image": {"error": "no image selected"}, "elements": [ { "identifier": "element_537936", "type": "modularcontent", "videocontent": { "title": "Energietransitie Jan Pieter van Tilburg FV", "source": "WUR Open Teelten", "url": "https://www.youtube.com/watch?v=COaBrwkEEOs", "image": {"error": "no image selected"} } } , { "identifier": "element_537937", "type": "modularcontent", "videocontent": { "title": "Energietuinen van A tot Z - deel 1: Wat is een Energietuin?", "source": "Natuur en Milieufederaties", "url": "https://www.youtube.com/watch?v=PSHse1AsN64", "image": {"error": "no image selected"} } } ] }, { "area": "gebruikhernieuwbareenergie", "title": "Gebruik hernieuwbare energie ", "contentarea_template": { "id": "contenttemplate_dossier", "name": "contenttemplate_dossier"},"background": false,"contentarea_leadtext": "In de landbouw wordt veel energie gebruikt voor bijvoorbeeld, machines, verwarming en koeling. Op dit moment is nog een groot gedeelte van de energie die voor deze toepassingen gebruikt wordt afkomstig van fossiele bronnen. Doordat veel van deze bronnen vervangen worden door elektriciteit zijn aanpassingen nodig zoals elektrificatie van machines of toepassing van waterstof. ","image": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload_mm/a/a/b/4241_fullimage_istock-1489736292.jpg", "width": 1254, "height": 836, "focuspoint-x": -1, "focuspoint-y": -1, "alternative_text": "", "photographer": "Scharfsinn86", "photographer_hyperlink": "https://www.istockphoto.com/nl/portfolio/Scharfsinn86?mediatype=photography", "photo_license": "Shutterstock license", "photo_license_hyperlink": "https://www.shutterstock.com/nl/license", "source_info": "Electrische tractor", "source_info_hyperlink": "https://www.istockphoto.com/nl/foto/hand-with-electric-plug-on-a-background-of-electric-tractor-gm1489736292-514543954", "keywords": [ "trekker", "electrisch", "electrificatie" ] }, "elements": [ { "identifier": "element_537939", "type": "modularcontent", "gkzindexmanual": { "title": "", "gkz_content_id": [ "1033868", "1404300", "1030192", "1010676", "1025989", "1405756", "1411074", "878272", "1183318", "1247368", "1021354", "1419355", "1419355", "1423810", "1423810" ] } } , { "identifier": "element_537940", "type": "modularcontent", "GKZ_searchelementquery": { "gkz_linktext": "Meer bronnen over het gebruik van hernieuwbare energie", "gkz_search_query": "https://library.wur.nl/WebQuery/gkn3?q=(hernieuwbare energie AND gebruik) OR (elektrificatie)&wq_flt=publicatiejaar&wq_val=2025||2024||2023||2022||2021||2020" } } ] }, { "area": "energiebesparing", "title": "Energiebesparing", "contentarea_template": { "id": "contenttemplate_dossier", "name": "contenttemplate_dossier"},"background": true,"contentarea_leadtext": "De energietransitie bestaat niet alleen uit de overgang van het gebruik fossiele energiebronnen naar het gebruik van hernieuwbare energiebronnen. Ook energiebesparing is onderdeel van de transitie. De energiecrisis in 2022 was voor veel agrari\u00EBrs een reden om hier met extra aandacht mee aan de slag te gaan.","image": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload_mm/4/b/3/2771_fullimage_shutterstock_24521209_kas_nacht.jpg%20crop.jpeg", "width": 1280, "height": 693, "focuspoint-x": -1, "focuspoint-y": -1, "alternative_text": "Kas in de avond", "photographer": "", "photographer_hyperlink": "", "photo_license": "", "photo_license_hyperlink": "", "source_info": "Shutterstock", "source_info_hyperlink": "", "keywords": [ "e", "verlichting", "planten", "kas", "glastuinbouw" ] }, "elements": [ { "identifier": "element_537942", "type": "modularcontent", "gkzindexmanual": { "title": "", "gkz_content_id": [ "1253391", "1251579", "1188849", "1232682", "1223247", "1231553", "1408665", "461392", "985174", "985174", "1193525", "469948" ] } } , { "identifier": "element_537943", "type": "modularcontent", "GKZ_searchelementquery": { "gkz_linktext": "Meer bronnen over energiebesparing", "gkz_search_query": "https://library.wur.nl/WebQuery/gkn3?q=energiebesparing&wq_flt=uitvoercode/id&wq_val=GKN_AKKERBOUW||GKN_VEEHOUDERIJ||GKN_MELKVEEHOUDERIJ||GKN_VOLLEGRONDSGROENTE||GKN_TUINBOUW||GKN_GLASTUINBOUW||GKN_BOOMKWEKERIJ||GKN_GEITENHOUDERIJ||GKN_BLOEMBOLLENTEELT||GKN_FRUITTEELT||GKN_VARKENSHOUDERIJ||GKN_PLUIMVEEHOUDERIJ||GKN_SCHAPENHOUDERIJ||GKN_KALVERHOUDERIJ&wq_val=2025||2024||2023||2022||2021||2020" } } ] }, { "area": "", "title": "", "contentarea_template": { "id": "contenttemplate_video", "name": "contenttemplate_video"},"background": false,"contentarea_leadtext": "","image": {"error": "no image selected"}, "elements": [ { "identifier": "element_537945", "type": "modularcontent", "videocontent": { "title": "Provincie Flevoland - Elektrisch beregenen", "source": "Provincie Flevoland", "url": "https://www.youtube.com/watch?v=AMOk_ttXlm8", "image": {"error": "no image selected"} } } , { "identifier": "element_537946", "type": "modularcontent", "videocontent": { "title": "Zes agrarische ondernemers over energie & klimaat op hun bedrijf: Motivatie, Acties & Toekomst", "source": "CLM Onderzoek en Advies", "url": "https://www.youtube.com/watch?v=feUtOxPBd_4", "image": {"error": "no image selected"} } } ] }, { "area": "gevolgenenergietransitie", "title": "Gevolgen energietransitie ", "contentarea_template": { "id": "contenttemplate_dossier", "name": "contenttemplate_dossier"},"background": false,"contentarea_leadtext": "Dit dossier laat zien op welke manier het groen domein en specifiek de agrarische sector kunnen bijdragen aan de energietransitie. Het doorvoeren van nieuwe technieken heeft vaak ook onverwachte gevolgen. Zo zijn er zorgen over de invloed van windmolen op het leefgebied van mensen en dieren en bieden zonneparken mogelijkheden voor bodemverbetering.","image": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload_mm/0/8/2/3936_fullimage_print%20version%20300%20dpi-shutterstock_135915173_windmolens_visserij%20%281%29.jpg", "width": 1280, "height": 720, "focuspoint-x": -1, "focuspoint-y": -1, "alternative_text": "Windmolen op zee met vissersboot - ShaunWilkinson via Shutterstock", "photographer": "ShaunWilkinson", "photographer_hyperlink": "https://www.shutterstock.com/g/shaunwilkinson", "photo_license": "Shutterstock license", "photo_license_hyperlink": "https://www.shutterstock.com/nl/license", "source_info": "Shutterstock", "source_info_hyperlink": "https://www.shutterstock.com/image-photo/off-sure-wind-turbine-fishing-boat-135915173", "keywords": [ "visserij", "duurzaamheid", "energie", "windmolen", "elektriciteit" ] }, "elements": [ { "identifier": "element_537948", "type": "modularcontent", "gkzindexmanual": { "title": "", "gkz_content_id": [ "1423107", "1231970", "1207916", "1206578", "471080", "1245982", "1300862", "1159332" ] } } , { "identifier": "element_537949", "type": "modularcontent", "GKZ_searchelementquery": { "gkz_linktext": "Meer bronnen over gevolgen van energietransitie", "gkz_search_query": "https://library.wur.nl/WebQuery/gkn3?q=energietransitie+AND+gevolgen&wq_flt=publicatiejaar&wq_val=2025||2024||2023||2022||2021||2020" } } ] }, { "area": "content2", "title": "Meer informatie", "elements": [ { "type": "text", "html": "

Energietransitie algemeen<\/h2>" } , { "identifier": "element_537952", "type": "modularcontent", "gkn_link": { "linktext": "Energietransitie: nut en noodzaak, ipo", "link_url": "https://www.ipo.nl/thema-s/klimaat-en-energie/energietransitie-nut-en-noodzaak/" } } , { "identifier": "element_537953", "type": "modularcontent", "gkn_link": { "linktext": "energietransitie, cbs", "link_url": "https://www.cbs.nl/energietransitie" } } ] } ] }