{ "type": "mediaitem", "identifier": "mediaitem_2024", "subtype": "wmammodularcontent_gkn_dossier", "title": "Bijen", "navtitle": "", "url": "/nl/groenkennisnet/dossier/bijen-dossier", "language": "nl_NL", "sections": [ { "identifier": "pagesection_145298", "title": "GKN Configuratie", "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie?pagesectionid=145298&tsobjectid=145298" }, { "identifier": "pagesection_145419", "title": "GKN Menu", "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie?pagesectionid=145419&tsobjectid=145419" }, { "identifier": "pagesection_145379", "title": "GKN Footer logo's", "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie?pagesectionid=145379&tsobjectid=145379" }, { "identifier": "pagesection_145248", "title": "GKN Footer", "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie?pagesectionid=145248&tsobjectid=145248" }, { "identifier": "pagesection_145401", "title": "GKN Footer legal", "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie?pagesectionid=145401&tsobjectid=145401" } ], "metadata" : { "id": 18609, "identifier": "mediaitem_2024", "contenttype": "wmammodularcontent_gkn_dossier", "contenttype_title": "contenttype_wmammodularcontent_gkn_dossier", "url": "/nl/groenkennisnet/dossier/bijen-dossier", "title": "Bijen", "lead": "Bijen (waaronder hommels) zijn de bekendste bestuivers van groente en fruit. Zij gaan van bloem tot bloem en kunnen zo een belangrijke bijdrage leveren aan de biodiversiteit.\nDoor de versnippering van het landschap moeten bijen veel moeite doen om aan voedsel te komen. Ook de steeds verder gespecialiseerde teelt van landbouwgewassen, het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen en het ontbreken van goede nestplaatsen maken het de bij moeilijk. Hoe kunnen wij de bijen helpen te overleven?", "leadimage": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload_mm/5/7/3/2786_fullimage_bijen.jpg", "width": 1280, "height": 810, "focuspoint-x": 428, "focuspoint-y": 333, "alternative_text": "Honingbij - PicGaz-Photography via Pixabay", "photographer": "PicGaz-Photography", "photographer_hyperlink": "https://pixabay.com/nl/users/picgaz-photography-21642477/", "photo_license": "Pixabay License", "photo_license_hyperlink": "https://pixabay.com/nl/service/license/", "source_info": "", "source_info_hyperlink": "https://pixabay.com/nl/photos/hommel-zweven-nectar-insect-bloom-6326653/", "keywords": [ "honingbij", "bestuiving", "bijen", "bloemen" ] }, "publication_date": "2021-08-23T14:05+02:00", "lastmodified_date": "2026-01-12T11:13+02:00", "expiration_date": "", "tags": [ "gkn_home", "gkn_tuinbouw", "gkn_groenvoorziening", "gkn_terreinbeheer", "Dossier", "gkn_natuurinclusieve_landbouw", "Dutch", "gkn_leefomgeving", "gkn_vollegrondsgroente", "gkn_fruitteelt", "gkn_bijen" ], "copyright": "", "external_id": "", "item_metadata": { "contentsubtype": "Dossier", "theme": [ "gkn_bijen", "gkn_fruitteelt", "gkn_home", "gkn_leefomgeving", "gkn_natuurinclusieve_landbouw", "gkn_terreinbeheer", "gkn_tuinbouw", "gkn_vollegrondsgroente", "gkn_groenvoorziening" ], "keywords": [], "video_header": "https://www.youtube.com/watch?v=5HvaIbiTH5E", "gkn_organization": { "title": "Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/groen-kennisnet-organisatie" }, "contactperson": { "title": "Redactie Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/redactie-groen-kennisnet" }, "experts": [], "link_extra_image": "", "last_update": "2026-01-12T00:00+02:00" } }, "contents": [ { "area": "beginhier", "title": "Begin hier", "contentarea_template": { "id": "contenttemplate_dossier", "name": "contenttemplate_dossier"},"background": false,"contentarea_leadtext": "","image": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload_mm/7/0/9/3121_fullimage_bees-gefbf491a3_1280.jpg", "width": 1280, "height": 808, "focuspoint-x": -1, "focuspoint-y": -1, "alternative_text": "Honingbijen bestuiving - Annette Meyer via Pixabay", "photographer": "Annette Meyer", "photographer_hyperlink": "https://pixabay.com/nl/users/nennieinszweidrei-10084616/", "photo_license": "Pixabay licence", "photo_license_hyperlink": "https://pixabay.com/nl/service/license/", "source_info": "Pixabay", "source_info_hyperlink": "https://pixabay.com/nl/photos/bijen-honingbijen-bestuiving-6593326/", "keywords": [ "bij", "natuur", "bestuiving", "bijen", "bloem", "bestuiven", "bloemen" ] }, "elements": [ { "identifier": "element_539357", "type": "modularcontent", "gkzindexmanual": { "title": "", "gkz_content_id": [ "1456425", "1485333", "1415834", "1221715" ] } } , { "id": 539359, "url": "https://api.groenkennisnet.nl/web/searchretrieve/v1/json", "type": "search_retrieve_query", "title": "Nieuwsberichten van Groen Kennisnet", "query": "{\r\n"search": {\r\n"types": ["wmammodularcontent_gkn_news"],\r\n"from": 1,\r\n"to": 3,\r\n"wmamodularcontent0gkn_news0related_dossier_raw": "mediaitem-2024",\r\n"sortBy": "publicationDate",\r\n"sortOrder": "desc"\r\n}\r\n}", "frontendPresentation": "default", "useSSL": "true" } ] }, { "area": "hommelsensolitairebijen", "title": "Hommels en solitaire bijen", "contentarea_template": { "id": "contenttemplate_dossier", "name": "contenttemplate_dossier"},"background": true,"contentarea_leadtext": "Bijen (waaronder hommels) zijn insecten die behoren tot de familie van de Hymenoptera of vliesvleugeligen. Ze leven vooral van stuifmeel en nectar.","image": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload_mm/7/c/b/4000_fullimage_solitary-bee-gc3f6d37fa_1280.jpg", "width": 1280, "height": 855, "focuspoint-x": -1, "focuspoint-y": -1, "alternative_text": "Metselbij - eye-ad via Pixabay", "photographer": "eye-ad", "photographer_hyperlink": "https://pixabay.com/nl/users/eye-ad-1591127/", "photo_license": "Pixabay licence", "photo_license_hyperlink": "https://pixabay.com/nl/service/license-summary/", "source_info": "Pixabay", "source_info_hyperlink": "https://pixabay.com/nl/photos/solitaire-bij-bij-wild-bee-insect-5317490/", "keywords": [ "bij", "hout", "riet", "bestuiven", "bestuiver", "bestuif", "solitair", "alleen" ] }, "elements": [ { "type": "text", "html": "

De honingbij Apis mellifera<\/em> is een van de bekendste bijen, maar er zijn veel meer soorten. Ook de hommels behoren tot de bijen. <\/p>

De wilde bijen die in Nederland leven worden ook wel solitaire bijen genoemd omdat ze niet in een kolonie leven. Er zijn ongeveer 350 soorten solitaire bijen in Nederland (tegenover maar één soort honingbij).<\/p>

Als laatste zijn er nog de hommels. In Nederland komen er zo'n 30 soorten hommels voor. De meeste hiervan leven ook in een kolonie, ze zijn dus net als de honingbij sociale insecten. De kolonie van hommels is wel een stuk kleiner dan die van de honingbij en wordt vaak niet groter dan zo'n 450 hommels, afhankelijk van de soort.<\/p>" } , { "identifier": "element_539363", "type": "modularcontent", "gkzindexmanual": { "title": "", "gkz_content_id": [ "1418014", "298727", "861234", "993376" ] } } , { "identifier": "element_539365", "type": "modularcontent", "GKZ_searchelementquery": { "gkz_linktext": "Meer bronnen over hommels en solitaire bijen", "gkz_search_query": "https://library.wur.nl/WebQuery/gkn3?q=solitaire+bij*+OR+hommel*+OR+wilde+bij*&wq_srt_desc=score" } } ] }, { "area": "wintersterfte", "title": "Wintersterfte", "contentarea_template": { "id": "contenttemplate_dossier", "name": "contenttemplate_dossier"},"background": false,"contentarea_leadtext": "De sterfte van solitaire bijen en hommels is de laatste jaren veel hoger dan vroeger. Vorig jaar bleek na een studie in west-Duitsland die meer dan 25 jaar duurde, dat de hoeveelheid vliegende insecten (waaronder dus bijen) in die periode met 75 procent was teruggelopen. ","image": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload_mm/1/5/7/3691_fullimage_bees-g4db825236_1280.jpg", "width": 1280, "height": 853, "focuspoint-x": -1, "focuspoint-y": -1, "alternative_text": "Bijen met kast - AlkeMade via Pixabay", "photographer": "AlkeMade", "photographer_hyperlink": "https://pixabay.com/nl/users/alkemade-804941/", "photo_license": "Pixabay licence", "photo_license_hyperlink": "https://pixabay.com/nl/service/license-summary/", "source_info": "Pixabay", "source_info_hyperlink": "https://pixabay.com/nl/photos/bijen-bijenkast-honing-honingbij-4399307/", "keywords": [ "bij", "bijen", "kast", "bijenkast", "bestuiver", "bestuiven", "bestuif" ] }, "elements": [ { "type": "text", "html": "

Die studie werd gedaan in kleine natuurgebieden, in de nabijheid van landbouwarealen. Dit landschap is vergelijkbaar met de Nederlandse natuur.<\/p>

Bijensterfte wordt in verband gebracht met het gebruik van bestrijdingsmiddelen (pesticiden). Vooral neonicotinoiden zijn giftig voor bijen. Daarnaast is de versnippering van de natuur en de vele monoculturen kwalijk voor het overleven van bijen.<\/p>

Honingbijen hebben naast bovengenoemde problemen ook last van andere ziekten en plagen, zoals de varroamijt. Meer hierover verderop in dit dossier.<\/p>" } , { "identifier": "element_539369", "type": "modularcontent", "gkzindexmanual": { "title": "", "gkz_content_id": [ "1417836", "1419779", "1405646", "1240352" ] } } , { "type": "text", "html": "