{ "type": "mediaitem", "identifier": "mediaitem_607174", "subtype": "wmammodularcontent_gkn_dossier", "title": "Agroforestry", "navtitle": "", "url": "/nl/groenkennisnet/dossier/agroforestry-dossier.htm", "language": "nl_NL", "sections": [ { "identifier": "pagesection_18334988", "title": "GKN Configuratie", "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie.htm?pagesectionid=18334988&tsobjectid=18334988" }, { "identifier": "pagesection_18335139", "title": "GKN Menu", "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie.htm?pagesectionid=18335139&tsobjectid=18335139" }, { "identifier": "pagesection_18334944", "title": "GKN Footer logo's", "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie.htm?pagesectionid=18334944&tsobjectid=18334944" }, { "identifier": "pagesection_18334966", "title": "GKN Footer", "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie.htm?pagesectionid=18334966&tsobjectid=18334966" }, { "identifier": "pagesection_18335177", "title": "GKN Footer legal", "link": "/nl/groenkennisnet/paginasectie.htm?pagesectionid=18335177&tsobjectid=18335177" } ], "metadata" : { "id": 607174, "identifier": "mediaitem_607174", "contenttype": "wmammodularcontent_gkn_dossier", "contenttype_title": "contenttype_wmammodularcontent_gkn_dossier", "url": "/nl/groenkennisnet/dossier/agroforestry-dossier.htm", "title": "Agroforestry", "lead": "Agroforestry wordt ook wel boslandbouw of agrobosbouw genoemd. Er worden namelijk bomen en struiken gecombineerd met de teelt van gewassen of dierlijke productiesystemen.", "leadimage": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload_mm/1/0/e/609328_fullimage_hen-5824077_1280.jpg", "width": 1280, "height": 850, "focuspoint-x": -1, "focuspoint-y": -1, "alternative_text": "kip onder fruitbomen, oohajo, pixabay", "photographer": "Diana /oohajo", "photographer_hyperlink": "https://pixabay.com/nl/users/oohajo-6450309/", "photo_license": "Vrij voor commercieel gebruik Geen attributie noodzakelijk", "photo_license_hyperlink": "", "source_info": "", "source_info_hyperlink": "https://pixabay.com/nl/photos/kip-tuin-vogel-dier-gevogelte-5824077/", "keywords": [ "hen", "bomen", "kip", "fruitbomen" ] }, "publication_date": "2021-09-27T11:14+02:00", "lastmodified_date": "2023-01-06T08:00+02:00", "expiration_date": "", "tags": [ "Dutch", "gkn_akkerbouw", "gkn_home", "gkn_tuinbouw", "Dossier", "gkn_natuurinclusieve_landbouw", "gkn_vollegrondsgroente", "gkn_groenteteelt", "gkn_fruitteelt", "gkn_biokennis", "gkn_biodiversiteit" ], "copyright": "", "external_id": "", "item_metadata": { "contentsubtype": "Dossier", "theme": [ "gkn_akkerbouw", "gkn_biodiversiteit", "gkn_home", "gkn_natuurinclusieve_landbouw", "gkn_groenteteelt", "gkn_vollegrondsgroente", "gkn_fruitteelt", "gkn_tuinbouw" ], "keywords": [], "video_header": "https://www.youtube.com/watch?v=mu6tjlLfJoA", "gkn_organization": { "title": "Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/groen-kennisnet-2.htm" }, "contactperson": { "title": "Redactie Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/redactie-groen-kennisnet.htm" }, "experts": [{ "title": "Maria-Franca Dekkers", "url": "/nl/groenkennisnet/persoon/maria-franca-dekkers.htm" }], "link_extra_image": "", "last_update": "" } }, "contents": [ { "area": "main", "title": "Main", "elements": [ ] }, { "area": "beginhier", "title": "Begin hier", "contentarea_template": { "id": "contenttemplate_dossier", "name": "contenttemplate_dossier"},"background": false,"contentarea_leadtext": "", "elements": [ { "identifier": "element_30944328", "type": "modularcontent", "gkzindexmanual": { "title": "", "gkz_content_id": [ "1059878", "1178242", "467090", "1060035" ] } } , { "identifier": "element_31351304", "type": "contentitemslist", "subtype": "normal", "title": "Nieuwsberichten van Groen Kennisnet", "mediaitems": [ { "identifier": "mediaitem_681682", "title": "Invasieve exoten in agroforestry, let op de risico’s!", "contenttype": "wmammodularcontent_gkn_news", "contenttype_title": "contenttype_wmammodularcontent_gkn_news", "link": { "type": "internal", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/invasieve-exoten-in-agroforestry-let-op-de-risicos.htm" }, "lead": "Agroforestry-systemen hebben een heleboel voordelen. Als je overweegt te beginnen met agroforestry of je huidige systeem uit te breiden, let dan op dat je geen invasieve exoten introduceert. Want hoewel agroforestry goed is voor de biodiversiteit, kunnen invasieve exoten juist veel schade veroorzaken aan de natuur.", "leadimage": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload_mm/a/0/3/681683_fullimage_aronia-berries-ga0cb79bfd_1920.jpg", "width": 1920, "height": 1280, "focuspoint-x": -1, "focuspoint-y": -1, "alternative_text": "[aronia/appelbessen]-Goran Horvat via Pixabay", "photographer": "Goran Horvat", "photographer_hyperlink": "https://pixabay.com/nl/users/goranh-3989449/", "photo_license": "Vrij voor commercieel gebruik", "photo_license_hyperlink": "https://pixabay.com/nl/photos/aronia-bessen-zwarte-appelbes-5442465/", "source_info": "", "source_info_hyperlink": "https://pixabay.com/nl/photos/aronia-bessen-zwarte-appelbes-5442465/", "keywords": [] }, "publication_date": "2022-11-17T07:00+02:00", "lastmodified_date": "2022-11-30T12:11+02:00", "expiration_date": "", "keywords": [ "Nieuws", "Dutch", "gkn_akkerbouw", "gkn_home", "gkn_tuinbouw", "gkn_natuurinclusieve_landbouw", "gkn_multifunctionele_landbouw", "gkn_exoten", "gkn_biokennis" ], "item_metadata": { "contentsubtype": "Nieuws", "theme": [ "gkn_akkerbouw", "gkn_biokennis", "gkn_exoten", "gkn_home", "gkn_natuurinclusieve_landbouw", "gkn_tuinbouw", "gkn_multifunctionele_landbouw" ], "related_dossier": [], "keywords": [], "gkn_organization": { "title": "Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/groen-kennisnet-2.htm" }, "author": { "title": "Redactie Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/redactie-groen-kennisnet.htm" }, "contactperson": { "title": "Redactie Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/redactie-groen-kennisnet.htm" }, "link_extra_image": "", "subject_abstract": "Agroforestry", "target_audience_abstract": "Tuinders, Akkerbouwers, Melkveehouders, Varkenshouders", "region_abstract": "", "jumplinktext": "" } }, { "identifier": "mediaitem_641637", "title": "Bomen op je melkvee­bedrijf: ontdek wat bij jouw bedrijf past", "contenttype": "wmammodularcontent_gkn_news", "contenttype_title": "contenttype_wmammodularcontent_gkn_news", "link": { "type": "internal", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/bomen-op-je-melkveeshybedrijf-ontdek-wat-bij-jouw-bedrijf-past.htm" }, "lead": "Bomen op een melkveebedrijf hebben gunstige effecten op de koeien zelf, de bodem en het klimaat. Zo zorgen ze voor schaduw in het weiland en dienen ze als natuurlijke apotheek voor koeien. Bovendien kunnen bomen ingezet worden voor houtsnippers in de stal, betere compost en dragen ze bij aan de biodiversiteit rond het bedrijf.", "leadimage": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload_mm/f/5/f/641667_fullimage_webimage-d815818e-7f40-4752-a191b3814172e197.jpg", "width": 800, "height": 534, "focuspoint-x": -1, "focuspoint-y": -1, "alternative_text": "Melkveehouderij, koeien, bomen", "photographer": "Edsger Teenstra", "photographer_hyperlink": "", "photo_license": "", "photo_license_hyperlink": "", "source_info": "Wageningen University & Research", "source_info_hyperlink": "", "keywords": [ "bomen", "koe", "koeien", "grasland", "bos", "vee", "agroforestry", "runderen", "veehouder", "rund", "melkveehouderij" ] }, "publication_date": "2022-03-31T07:00+02:00", "lastmodified_date": "2022-03-31T09:53+02:00", "expiration_date": "", "keywords": [ "Nieuws", "Dutch", "gkn_home", "gkn_melkveehouderij", "gkn_natuurinclusieve_landbouw", "gkn_biodiversiteit" ], "item_metadata": { "contentsubtype": "Nieuws", "theme": [ "gkn_home", "gkn_melkveehouderij", "gkn_natuurinclusieve_landbouw", "gkn_biodiversiteit" ], "related_dossier": [], "keywords": [], "gkn_organization": { "title": "Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/groen-kennisnet-2.htm" }, "author": { "title": "Redactie Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/redactie-groen-kennisnet.htm" }, "contactperson": { "title": "Redactie Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/redactie-groen-kennisnet.htm" }, "link_extra_image": "", "subject_abstract": "Bomen op een melkveebedrijf", "target_audience_abstract": "Melkveehouders", "region_abstract": "", "jumplinktext": "" } }, { "identifier": "mediaitem_600887", "title": "Positieve effecten van agroforestry", "contenttype": "wmammodularcontent_gkn_news", "contenttype_title": "contenttype_wmammodularcontent_gkn_news", "link": { "type": "internal", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/positieve-effecten-van-agroforestry-1.htm" }, "lead": "De combinatie van bomen en landbouw - agroforestry - is niet alleen een manier om de landbouw te verduurzamen, het heeft ook een positief effect op de bedrijfsvoering.", "leadimage": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload_mm/e/3/6/cid600887_animal-4242685_1280.jpg", "width": 1280, "height": 853, "focuspoint-x": -1, "focuspoint-y": -1, "alternative_text": "" }, "publication_date": "2019-07-10T07:00+02:00", "lastmodified_date": "2021-08-25T16:02+02:00", "expiration_date": "", "keywords": [ "Dutch", "gkn_akkerbouw", "gkn_home", "gkn_leefomgeving", "gkn_melkveehouderij", "gkn_dier", "gkn_plant", "gkn_veehouderij", "gkn_etalage_kennisbank", "gkn_etalage_home", "gkn_tuinbouw", "gkn_plantgezondheid", "gkn_natuurinclusieve_landbouw", "gkn_multifunctionele_landbouw", "GKN2IMPORT" ], "item_metadata": { "contentsubtype": "Nieuws", "theme": [], "related_dossier": [], "keywords": [], "gkn_organization": { "title": "Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/groen-kennisnet-2.htm" }, "author": { "title": "Redactie Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/redactie-groen-kennisnet.htm" }, "contactperson": { "title": "Redactie Groen Kennisnet", "url": "/nl/groenkennisnet/nieuwsitem/redactie-groen-kennisnet.htm" }, "link_extra_image": "", "subject_abstract": "", "target_audience_abstract": "", "region_abstract": "", "jumplinktext": "" } } ] } , { "identifier": "element_19931595", "type": "modularcontent", "GKZ_searchelementquery": { "gkz_linktext": "Zoek meer informatie over agroforestry", "gkz_search_query": "https://library.wur.nl/WebQuery/gkn3?q=Agroforestry&wq_flt=taal&wq_val=nl&wq_srt_desc=score" } } ] }, { "area": "inhetkort:watisagroforestryenwatzijndevoordelen?", "title": "In het kort: wat is agroforestry en wat zijn de voordelen?", "contentarea_template": { "id": "contenttemplate_dossier", "name": "contenttemplate_dossier"},"background": true,"contentarea_leadtext": "Agroforestry is meestal 'een landbouwsysteem waarbij de teelt van meerjarigen (bomen) gecombineerd wordt met teelten van een – of meerjarige landbouwgewassen of graasweide op hetzelfde perceel'. Door bos te combineren met akkerbouw of graasweiden kunnen nieuwe producten of diensten worden geleverd.", "elements": [ { "type": "text", "html": "

Zo kun je de teelt van notenbomen, fruitbomen, fruitstruiken, laanbomen, of hout mengen met akkerbouw, groenteteelt, grasland, rundvee, varkens of pluimvee. Omdat die activiteiten ieder voor zich inkomsten opleveren kan het een weerbaar(der) bedrijf opleveren dan een bedrijf dat zich uitsluitend richt op één gewas of teelt. Daarnaast vermindert agroforestry de erosie, zorgen de bomen voor een betere bodemstructuur èn een betere benutting van nutriënten en water. Bovendien slaan de bomen  koolstof uit de atmosfeer op via fotosynthese. Dit bevordert  de bodemvruchtbaarheid, waterhuishouding en biodiversiteit. Vaak  zijn agroforestry systemen ook productiever dan gangbare systemen omdat er efficiënter gebruik  wordt gemaakt van natuurlijke hulpbronnen. Ook is de schaduw van de bomen een voordeel voor het vee en zijn er eventuele gezondheidseffecten van voederbomen en -struiken. Dit is waarom agroforestry de laatste tijd steeds meer aandacht krijgt. Meer over de voordelen kun je lezen bij het kopje ecosysteemvoordelen en klimaatadaptatie. De uitdagingen van agroforestry liggen bij het verdienmodel, de soortenkeuzes voor lokaal klimaat en grondsoort, cultivar keus, optimale inrichting, management, mechanisatie en de invloed van agroforestry op het akkerbouw gewas. Meer informatie hierover vind je bij de kopjes markt en afzet, aanleg, mechanisatie en beheer, en wet en regelgeving.<\/p>" } , { "identifier": "element_19890724", "type": "modularcontent", "gkzindexmanual": { "title": "", "gkz_content_id": [ "463362", "633120", "1006180", "1026086" ] } } , { "identifier": "element_19931016", "type": "modularcontent", "GKZ_searchelementquery": { "gkz_linktext": "Zoek meer informatie over de voordelen van agroforestry", "gkz_search_query": "https://library.wur.nl/WebQuery/gkn3?q=agroforestry%20AND%20(voordelen%20OR%20voordeel)&wq_flt=taal&wq_val=nl&wq_srt_desc=score" } } ] }, { "area": "klimaatadaptatieenklimaatmitigatie", "title": "Klimaatadaptatie en klimaatmitigatie", "contentarea_template": { "id": "contenttemplate_dossier", "name": "contenttemplate_dossier"},"background": false,"contentarea_leadtext": "Agroforestry staat op dit moment in de spotlight omdat het systeem kan helpen met klimaatadaptatie (klimaataanpassing) en klimaatmitigatie (verzachten van de klimaateffecten). ", "elements": [ { "type": "text", "html": "

Klimaatadaptatie<\/h4>

Bomen kunnen de effecten van klimaatverandering, zoals bijvoorbeeld droogte en extreme regenval, beter beheersen. Dit komt bijvoorbeeld door verbetering van waterhuishouding en bodemkwaliteit. Bomen kunnen bovendien een windscherm vormen tegen weersextremen. Zo kan uitdroging van de bodem en het gewas en windererosie verminderd worden, waardoor het gewas ook minder snel omwaait en plat gaat liggen. Dit kan leiden tot hogere opbrengsten. Als je bomen in  een uitloop voor dieren plant, biedt zo'n windscherm beschutting wat goed is voor dierenwelzijn. Bomen kunnen ook zorgen voor schaduw, waardoor minder hittestress bij dieren optreedt. Gebleken is dat ’s nachts het omgekeerde effect plaatsvindt: het is dan juist iets warmer onder de bomen. <\/p>

Klimaatmitigatie<\/h4>

Bomen slaan koolstof op in biomassa en de bodem, dit kan klimaatverandering potentieel remmen. In de toekomst zou de opgeslagen koolstof verhandeld kunnen worden door middel van koolstofkredieten. Via koolstofkredieten kunnen uitstoters betalen voor koolstofmitigatie elders waardoor ze minder emissierechten nodig hebben. De landbouwsector is op dit moment nog geen onderdeel van het officiële Europese koolstofkredietensysteem (EU-ETS). Je zou wel kunnen  proberen je agroforestry initiatief aan te sluiten bij vrijwillige koolstofmarkten zoals nieuw groen<\/a>. Dus, voor klimaat adaptatie en klimaatmitigatie kan agroforestry een mooie bijdrage leveren. Bomen zorgen er namelijk voor dat de effecten van klimaatverandering gedempt worden en dat er meer koolstof wordt opgenomen uit de lucht. <\/a><\/p>" } , { "identifier": "element_20384083", "type": "modularcontent", "gkzindexmanual": { "title": "", "gkz_content_id": [ "1006422", "1011851" ] } } , { "identifier": "element_19931602", "type": "modularcontent", "GKZ_searchelementquery": { "gkz_linktext": "Zoek meer informatie over agroforestry en klimaatmitigatie, adaptatie en ecosysteemdiensten", "gkz_search_query": "https://library.wur.nl/WebQuery/gkn3?q=klimaat%20OR%20ecosysteem%20AND%20agroforestry&wq_flt=taal&wq_val=nl&wq_srt_desc=score" } } ] }, { "area": "ecosysteem­diensten", "title": "Ecosysteem­diensten", "contentarea_template": { "id": "contenttemplate_dossier", "name": "contenttemplate_dossier"},"background": false,"contentarea_leadtext": "Agroforestry levert een aantal belangrijke ecosysteemdiensten. Bomen hebben namelijk een belangrijke invloed op de bodem, het klimaat en de biodiversiteit. ", "elements": [ { "type": "text", "html": "

Productiviteit<\/h4>

Bomen hebben een belangrijke invloed op de bodem. Bomen kunnen namelijk het organisch stofgehalte in de bodem verhogen via hun bladeren en wortels. Je ziet in agroforestry systemen dan ook dat het organisch stofgehalte onder de bomen hoger is dan verder weg van de bomen, het organisch stof gehalte neemt af hoe verder je van de bomen af gaat. Organisch koolstof in de bodem is belangrijk voor de bodemvruchtbaarheid doordat het  goede biologische, chemische en fysische bodemeigenschappen stimuleer. Daarnaast is gebleken dat in de bodem nabij de bomen meer  plantenvoedingsstoffen zitten. Boomwortels halen die nutriënten uit  de diepere bodemlagen en door bladval komt het op de grond en is het beschikbaar voor planten met minder lange wortels. Daarnaast voorkomen bomen dat  stikstof (N) uitspoelt. Te veel stikstof vermindert de kwaliteit van het oppervlakte-, en grondwater en het is daarom erg belangrijk dat deze stof niet te veel uitspoelt. Bomen kunnen een belangrijke hoeveelheid stikstof opnemen in de wortelzone van het gewas. <\/p>

Daarnaast kunnen de diepe wortels van de bomen bij bodemwater en nutriënten waar de landbouwgewassen niet bij kunnen. Dit kan zorgen voor meer water voor de landbouwgewassen. Anderzijds concurreren bomen soms met de landbouwgewassen om het beschikbare water door slecht management. De boom wortels kunnen dan in de bovenlaag gaan zitten, en concurreren dan met het gewas om het beschikbare water. Een combinatie met een minder droogtegevoelig gewas en beter management zou dit negatieve effect kunnen dempen.<\/p>

Biodiversiteit<\/h4>

Tevens kunnen bomen de biodiversiteit verhogen. Dieren kunnen schuilen in of onder bomen , roofvogels kunnen ze gebruiken als uitkijkpost, vleermuizen om zich te oriënteren en bestuivers eten van de boompollen en nectar. Op de bodem bij  bomen worden vaker meer verschillende soorten pissebedden, duizendpoten, regenwormen, bodemschimmels en meer micro-biotische activiteit gevonden. Daarnaast is aangetoond dat het planten van bomen de soortendiversiteit van vogels, dagvlinders, nachtvlinders, loopkevers, spinnen, bijen en andere insecten verhoogt. <\/p>

Bomen reduceren ook erosie, doordat ze bovengronds permanente vegetatie hebben en ondergronds door de beworteling een verbeterede bodemstructuur. Hiermee neemt ook het waterbergend vermogen van de bodem toe. Je kunt nog meer lezen over de ecosysteemdiensten van agroforestry op de website van ILVO<\/a>.<\/p>" } , { "identifier": "element_20103745", "type": "modularcontent", "gkzindexmanual": { "title": "", "gkz_content_id": [ "989293", "855079", "1011851", "1008861" ] } } , { "identifier": "element_20102592", "type": "modularcontent", "GKZ_searchelementquery": { "gkz_linktext": "Zoek meer informatie over agroforestry en klimaatmitigatie, adaptatie en ecosysteemdiensten", "gkz_search_query": "https://library.wur.nl/WebQuery/gkn3?q=klimaat%20OR%20ecosysteem%20AND%20agroforestry&wq_flt=taal&wq_val=nl&wq_srt_desc=score" } } ] }, { "area": "vormenvanagro­forestry", "title": "Vormen van agro­forestry", "contentarea_template": { "id": "contenttemplate_dossier", "name": "contenttemplate_dossier"},"background": true,"contentarea_leadtext": "Er zijn heel veel vormen van agroforestry. In verschillende mate van intensiviteit kunnen bomen en struiken ingepast worden in akkerbouw, groenteteelt of veehouderij. In dit dossier worden de teeltsystemen met voedselbossen, akkerbouw en groenteteelt en veehouderij verder toegelicht. ", "elements": [ { "type": "text", "html": "

Agroforestry systemen zijn zeer divers, bijna elke combinatie van bomen, veehouderij en akkerbouw/groenteteelt is denkbaar. Bij agroforestry in de akkerbouw<\/a> wordt akkerbouw gecombineerd met rijen bomen zonder vee zoals in een strokenteeltsysteem. Dit wordt ook wel alley cropping <\/em>genoemd oftewel rijenteelt. Bij agroforestry in veehouderij<\/a> worden bomen gecombineerd met weides: gedacht kan worden aan boomgaardbegrazing, boomweides, beplante kippenuitlopen en het gebruik van voederbomen en alles er tussenin. Wanneer voedsel wordt geproduceerd in een gelaagd systeem met bomen, struiken en planten valt dit onder een voedselbos<\/ins><\/a>. Klik hier<\/a> voor een overzicht hoe de bomen in verschillende mate kunnen worden ingepast in het systeem. Welke vorm goed bij de ondernemer zou kunnen passen, kan uitgezocht worden met deze<\/a> keuzeboom. <\/p>" } , { "type": "image", "identifier": "element_20148470", "id": 20148470, "alignment": "CLEAR", "alternative_text": "", "sub_text": "", "image": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload/8ff40ca6-4515-4bac-b484-d1e540834dad_infographic%20keuzeboom-1.PNG", "width": 930, "height": 804, "focuspoint-x": -1, "focuspoint-y": -1, "alternative_text": "" }, "link": {} } , { "type": "image", "identifier": "element_20148471", "id": 20148471, "alignment": "CLEAR", "alternative_text": "", "sub_text": "", "image": { "source": "https://api.groenkennisnet.nl/upload/fbfdc5a3-93f2-4dae-8b8e-6b8eac044aaa_infographic%20vormen%20van%20AF-1.PNG", "width": 1333, "height": 783, "focuspoint-x": -1, "focuspoint-y": -1, "alternative_text": "" }, "link": {} } , { "identifier": "element_19939556", "type": "modularcontent", "gkzindexmanual": { "title": "", "gkz_content_id": ["1050595"] } } ] }, { "area": "agroforestryindeakker-entuinbouw", "title": "Agroforestry in de akker- en tuinbouw", "contentarea_template": { "id": "contenttemplate_dossier", "name": "contenttemplate_dossier"},"background": false,"contentarea_leadtext": "Er zijn verschillende vormen van agroforestry in de akker- en tuinbouw. Voor een goede mechanisatie en oogst worden bomen vaak in rijen geplant. Daartussen worden akkerbouwgewassen geteeld.", "elements": [ { "type": "text", "html": "

Zoals beschreven bij het kopje 'ecosysteemdiensten<\/a>' kan de opbrengst van het gewas veranderen door bomen te combineren met akkerbouw. Enerzijdsdalen kan je opbrengst dalen door concurrentie om nutriënten, zonlicht en water. Anderzijds kan de opbrengst juist weer stijgen doordat bomen meer voedingsstoffen en betere bodemkwaliteit leveren. Bij het kiezen van bomen die je kan combineren met landbouwgewassen kan je denken aan de keuze van een hoog salderend gewas zoals peer samen met een robuust en relatief makkelijk te telen gewas zoals hazelnoot. Aan de andere kant kun je ook kiezen voor bijvoorbeeld energiewilg omdat het een extensieve teelt is met weinig risico. Er kan ook gedacht worden aan een productief tussengewas te planten, bijvoorbeeld bessenstruiken. Bij maïs, aardappelen en suikerbieten zijn bij proeven opbrengstdalingen gezien dichterbij oude bomenrijen. Bij wintergranen was dat niet zo, doordat een groot deel van de groeicyclus plaats vindt als er geen bladeren aan de bomen staan. Uit agroforestry bedrijven in Engeland is gebleken dat een combinatie van prei tussen appelbomen goed werkt. <\/p>

Het is erg belangrijk dat de boomsoorten en de gewassen elkaar aanvullen, en geen krachtmeting hebben (competitie) met elkaar om dezelfde voedingsstoffen. Let dus op de complementariteit van de bomen en de gewassen. Om competitie te verminderen, zijn boomsoortkenmerken erg belangrijk. Diep wortelende soorten zijn in staat om water en nutriënten uit diepe bodemlagen te halen, die voor landbouwgewassen onbereikbaar zijn. Via bladval komen deze nutriënten dan weer beschikbaar voor de landbouwgewassen. Populieren, wilgen, essen en linde zijn hier erg goed in, en de gevallen bladeren zijn goed voor de bodemkwaliteit. Tegelijk zorgt de diepe beworteling van deze bomen voor minder competitie met het landbouwgewas. Het is wel belangrijk dat er geen ondiepe of wisselende grondwaterstand voorkomt, want daar kunnen deze bomen niet tegen. <\/p>

Schaduw speelt ook een belangrijke rol. Je kunt soorten kiezen die laat in het voorjaar in blad komen, zodat de landbouwgewassen minder beschaduwd worden. Walnootsoorten, eiken en lijsterbes komen laat in blad. Ook de variëteit bepaalt wanneer een boom in blad komt. Daarnaast bepaalt de dichtheid van het bladerdek de schaduw op het landbouwgewas. Beuk, haagbeuk en lindes hebben een dicht bladerdek, terwijl lijsterbes, ruwe berk en zwarte els bijvoorbeeld een opener bladerdek hebben. Hoewel snoeien de dichtheid van het bladerdek kan beïnvloeden, is het belangrijk om met deze factoren rekening te houden bij het ontwerp van het agroforestry systeem. Op dit moment worden er proeven gedaan bij ILVO naar de invloed van schaduw van onder andere notenbomen op het gewas en het bodemvocht, luchtvochtigheid en temperatuur om meer duidelijkheid te geven welke factoren belangrijk zijn voor gewasopbrengst.<\/p>

Bij het een agroforestry systeem is het ontwerp erg belangrijk. ILVO heeft op de website een aantal belangrijke kennisfiches gepubliceerd over bomen op de akker: afstand, oriëntatie, densiteit<\/a>, <\/em>het <\/em>aanleg en beheer van de strook onder de bomen<\/em><\/a> <\/em>en bomen en drainage<\/a>. <\/em>Daarnaast kun je meer lezen over complementariteit van gewascomponent<\/a> op de website van ILVO.<\/p>" } , { "identifier": "element_19886193", "type": "modularcontent", "gkzindexmanual": { "title": "", "gkz_content_id": [ "61446", "1033669", "1021655", "1030084" ] } } , { "identifier": "element_20297682", "type": "modularcontent", "GKZ_searchelementquery": { "gkz_linktext": "Zoek meer informatie over agroforestry in de akkerbouw", "gkz_search_query": "https://library.wur.nl/WebQuery/gkz-master?q=%28akkerbouw+OR+tuinbouw%29+AND+agroforestry&wq_srt_desc=score" } } ] }, { "area": "agroforestryindeveehouderij", "title": "Agroforestry in de veehouderij", "contentarea_template": { "id": "contenttemplate_dossier", "name": "contenttemplate_dossier"},"background": true,"contentarea_leadtext": "Agroforestry in de veehouderij is in Nederland niet nieuw, vroeger graasden koeien en schapen onder hoogstamfruitbomen. In de veehouderij is dierenwelzijn een belangrijke reden om met agroforestry aan de slag te gaan. Daarnaast kan de productie ook worden verhoogd door het planten van fruit, noten of houtbomen. Bomen vergroten het dierenwelzijn door schaduw en luwte te bieden. Daarnaast bieden bomen in de weides ook voedsel voor het vee in de vorm van twijgen, bladeren en\/of fruit. ", "elements": [ { "type": "text", "html": "

Afhankelijk van de boomsoort bevatten de bomen interessante voederwaarden en belangrijke mineralen voor vee. Voor meer informatie is er een online database over de voederwaarden van bladeren van honderd soorten: www.voederbomen.nl/voederwaarden/<\/a>. Hierin staan gegevens over verteerbaarheid, mineralen-gehaltes en anti-nutritionele factoren. Wanneer bomen worden geplant bij schapen, koeien en geiten is het van belang om de boom te beschermen tegen vraat aan de bast anders kan de boom afsterven. Daarentegen eten schapen van het ras Shropshire geen boombast, maar het onkruid en gras onder de bomen. Daarom worden ze  grootschalig  ingezet in boomgaarden in het buitenland, bijvoorbeeld in Engeland. Dit fenomeen komt alleen voor bij raszuivere Shropshires. Proeven van ILVO van kippenuitlopen beplant met energiewilg laten zien dat de dieren verder uit de stal lopen en dat de kippen een betere vleeskwaliteit hebben. ILVO doet op dit moment ook proeven met beplante kippenuitloop met hazelaar om de vleeskwaliteit van de kippen en economische rendabiliteit van het systeem te onderzoeken. Meer informatie over voederbomen in de weides<\/em><\/a>, <\/em>hoe bomen te beschermen<\/em><\/a>, <\/em>schade aan de bomen door dieren<\/em><\/a> <\/em>op de website van ILVO. <\/em>Daarnaast kun je in deze twee documenten vinden <\/em>hoe bomen het welzijn van je dieren kan verbeteren<\/em><\/a> <\/em>en meer informatie over <\/em>boomvoer als voeding<\/em><\/a>. <\/em>Voor meer informatie kun je contact opnemen met ILVO.<\/p>